Önsöz
Elektrik mesle
ği mesleklerin en güzelidir. İnsanlara ve yaşama enerji verir ışık
verir. Elektrik gücü olmaksızın hiçbir makina dönmez. Yaşam durur.
Sayılamayacak kadar faydalarının yanısıra çok tehlikelidir. Yaşamı yok eder.
Elektrik mesle
ğini uygulayan Fen adamları ve mühendisler teorik bilginin
yanısıra yönetmelikleri, norm ve standartları bilmek, uygulamak, kaliteli ve
güvenlikli bir elektrik tesisatı kurmak zorundadırlar. Bu mesleğin ana kuralıdır.
Teknik ve bilimin son hızla geliştiği dünyada uzman Fen adamı ve mühendis
yetiştirmek dahada önem kazanmaktadır. Meslek okullarına ve üniversitelere
büyük görev düşmektedir.
21.08.2001 tarihinde yayınlanan ”Elektrik Tesislerinde Topraklamalar
Yönetmeliği” uygulamasında hala sorunlar vardır, zorluklar yaşanmakta ve
okunmamaktadır.
TSE’nin tercüme ettiği IEC 60 364 (Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği) ve IEC
63 205 (Yıldırımdan Korunma Yönetmeliği ) ve IEC 60 909 (Üç fazlı a.a
Sistemlerinde Kısa Devre Akımları-Bölüm 0: Akımların hesaplanması)
uygulanmalıdır. Bunun için bir engel yoktur ve başka bir yönetmelik çıkarmak
gerekmez.
Elinizdeki bu kitap “Elektrik Tesisleri’’ne giriş olarak çok basit teorik ve pratik
bilgiler verilerek hazırlanmıştır. Amaçım temel teknik bilgilerin yanısıra elektrik
mesleği için geçerli olan, en son yayınlanan ulusal ve uluslararası yönetmelik
ve Normları açıklamak, ülkemizin gelişmesine katkı yapmaktır. Eserin tüm
meslektaşlarıma yararlı olacağını ümit eder başarılar dilerim.
Ayrıca kitabın basımını ve yayımlanmasında emeği geçen Birsenyayınevi
yetkililerine özellikle teşekkür ederim.
Yazılım hatalarının tarafıma bildirilmesini önemle rica ederim.
Prof. Dr.
İsmail Kaşıkçı 1 Eylül 2008
3
İçindekiler:
1. Giriş 9
1.1 Ohm Kanunları 10
1.2 Akım devrelerinde formüller 17
2. Kuvvetli Akım Elektrik Tesisleri 23
2.1 IEC 60 364'ün Temelleri (Elektrikİç Tesisleri Yönetmeliği 23
2.2 Tanımlar ve Tarifler 25
2.3 Normlar, kurallar, talimatlar, yönetmelikler ve kanunlar 35
2.4 AG elektrikŞebekelerinde Güvenlik Önlemleri 42
3. Kablo ve İletkenlerin Aşırı akımlara Karşı Korunması 63
3.1 Aşırı Yükte Koruma 63
3.2 Kısa Devrede Koruma 77
4. Aşırı Akım Koruma Cihazları, Selektif Açma ve Koruma 97
4.1 Otomatik kesicilerin zaman-akım karakteristikleri (MCB) 97
4.2 Sigortaların zaman-akım karakteristikleri 98
4.3 Kaçak akım koruma şalterleri (RCD) 102
4.4 Kompaktşalterlerin (MCCB) zaman-akım karakteristikleri 103
4.5 Elektrik tesislerinde selektif açma ve koruma 104
5. Topraklama, Koruma İletkeni ve Potansiyel Dengeleme 114
5.1 TN ve TT sistemde ana potansiyel dengelemenin yapılması 115
5.2 TN ve TT Sistemlerin İncelenmesi 118
5.3 Koruma iletkenleri kesitleri 121
5.3 Koruma potansiyel dengeleme iletkenleri kesitleri 124
5.4 Tamamlayıcı potansiyel dengeleme iletkenleri 125
5.4 Topraklamalarda dikkat edilecek husular 130
6. Elektrik Sistemlerinde Kısa Devre Hesapları 139
6.1 Üç kutuplu ve tek kutuplu kısa devre akımının önemi 141
6.2 Eşdeğer gerilim kaynağı yöntemi 142
6.3
Şebekedeki empedans değerlerinin hesaplanması 145
7. Elektrik Sistemlerinde Gerilim Düşümü Hesabı 155
7.1 Doğru akımda gerilim düşümü hesabı 159
7.2 Tak fazlı alternatif akımda gerilim düşümü hesabı 160
7.3 Üç fazlı alternatif akımda gerilim düşümü hesabı 161
7.4 Binalarda gerilim düşümü hesabı 163
8. Elektrik Motorları 165
8.1 Motorlarda doğrudan yol verme 166
8.2 Yıldız üçgen yol verme 167
8.3 Motorların termistör ile korunması 169
4
9. Elektrik Tesislerinde Kompanzasyon ve Harmonikler 171
9.1 Kompanzasyon 171
9.2 Elektrik şebekelerinde harmonikler 175
10. Aydınlatma Tesisleri 179
10.1 Planlamada temel ilkeler ve birimler 180
10.2 Lambaların bağlanması, balast ve starter 184
10.3 Aydınlatma verileri 185
11. Binaların Yıldırıma Karşı Korunması 190
11.1 Binaların yıldırıma karşı korunması 191
11.2 Yapıların Sınıflandırılması 192
11.3 Projelerde uygulamalar 193
12. Binalarda Otomasyon (EIB) 215
12.1 EIB’nin kullanım alanı 219
12.2 EIB teknolojisi 220
12.3 EIBşebekesinin gruplandırılması 221
13. Yönetmelikler 237
14. Elektrik Tesisat Şekilleri 260
ELEKTRİK TESİSLERİ TEMEL EL KİTABI Adlı Ürün Hakkında Yapılmış Yorumlar
KDV Dahil 30,00
TL İçin Ödeme Seçenekleri
