ÖNSÖZ
“Ortsfeste und Schiffdieselmotoren”, Dipl. Eng. F.Mayr tarafından yazılan ve 1943 yılında Viyana’da basımı gerçekleştirilen bir dizel motorları kitabı...Sözü edilen kitap, üç binden fazla kitaba sahip olduğum kitaplığımda benim için en değerli kitaplardan biri ve belkide birincisi... Alman ordularının Rusya bozkırlarında durdurulduğu, yer yer geri çekilmelerin başladığı, yani büyük bir bozgunun arifesinde bile, bir bilim adamı kitap yazımı ve basımına zaman ayırabiliyor ve daha önemlisi okuyucu da bulabiliyor. Bu olay, böyle bilim adamlarını yetiştiren ülkelere, toplumlara hayranlık duymama neden oluyor, onların çok ağır bir yenilgiden 10 yıl sonra nasıl güçlendiklerinin gerekçesini oluşturuyor.
Kitap okuma, kitap toplama ve dolayısıyla kitap yazma olgusu bende, Amerika Birleşik Devletleri’nin federal akademisi olan USMMA Kings Point’teki eğitimim sırasında başladı. Oradaki okulumun kitap satış mağazasında, birbirinden güzel ciltli ve mükemmel kâğıtlara basılmış kitaplarında çok sayıda satın almaya gayret ettim ve onların sayısını çoğaltma fırsatlarını da değerlendirdim. Türlü konuları kapsayan bu kitapları adeta yutarcasına okudum, okudurm. Yeni bir kitap aldığımda, küçük çocuklar gibi sevinçten, geceleri uyku uyumakta zorlanırdım. Eğer kitap alacak parasal gücüm yoksa, derinden etkilenirdim. Bu durum uzun bir süre devam etti, hergün bilgi dağarcığımı doldurmaya gayret ettim. Ardından sahip olduğum bilgi birikimini, öğrencim olan gençlere ve Türk Denizcilerine aktarma duygusu beni kitap yazımına yöneltti. Bu yüzden staj yaptığım şöhretli General Motors Electro-Motiv hiç bire Division ve sonradan A.G.Veser firmaları tarafından yapılan çok önemli iş tekliflerine hiç bir zaman sıcak bakmadım. Tek amacım vardı, o da ülkeme, gençlerimize ve Türk Denizcilerine faydalı olmak ve katkıda bulunmaktı.
Ulu Yaradana şükürler olsun basımını gerçekleştirdiğim kitaplarımın sayısı, 2008 ortalarında 45’i buldu. Emrî Hak gerçekleşene kadar bu sayıyı 50’nin üzerine çıkarmayı ümit ediyorum.
Kitabımın hazırlanmasında başlangıç noktası, Uluslararası Denizcilik Örgütünün (IMO), Dünya ülkeleri denizcilerinin yetiştirilmesinde bu sözleşmeye uygun “Vardiya mühendis ve makinistleri” için düzenlenen 7.04 Model Kursu oldu. İki ciltten oluşan “Ana ve yardımcı makinelerin bakımı ve operasyonu”, sözü edilen model kursta minimum 448 saatlik bir müfredatı kapsamaktadır. Bu müfredatın bir bölümü bir bölümü veya hemen hemen yarısını “Buhar kazanları, buhar türbinleri ve besleme suyu devreleri oluşturmaktadır. Elinizdeki kitap, bu bölümleri ayrıntılı bir şekilde vermektedir. Ayrıca; STCW’95 Sözleşmesi, tüm Dünya denizcileri için her derecede sınav yapılması zorunluluğunu getirmiştir. Denizcilerimizin bu sınavda başarılı olabilmeleri için okuyacakları, sınava hazırlanabilecekleri kitaplara gereksinimleri vardır. Kitabım bu gereksinmeye de yanıt verebilecektir.
Yararlı olması dileğiyle...
Fahrettin KÜÇÜKŞAHİN
İÇİNDEKİLER
Önsöz III
İçindekiler V
BÖLÜM 1 BUHAR KAZANLARININ BAKIMI ve OPERASYONU
1.1-Giriş
3
1.2- Kazan deyimleri 3
1.2.1- Buhar kazanı 3
1.2.2- Kazan tam yük kapasitesi 3
1.2.3- Aşırı yük kapasitesi 3
1.2.4- Süperhiyter çıkış basıncı 3
1.2.5- Buhar dramı basıncı 3
1.2.6- İşletme basıncı 4
1.2.7- Dizayn basıncı 4
1.2.8- Dizayn sıcaklığı 4
1.2.9- İşletme sıcaklığı 4
1.2.10- Kazan verimi 4
1.2.11- Kazan dairesi verimi 5
1.2.12- Isıtma yüzeyleri 5
1.2.13- Kazanların büyüklüğü 5
1.2.14- Buhar üretme gücü 5
1.2.15- Izgara yüzeyi yükü 6
1.2.16- Külhan 6
1.2.17- Ocak 6
1.2.18- Ocak yüklemesi 6
1.2.19- Buhar bölgesi 6
1.2.20- Su bölgesi 6
1.2.21- Buhar tutma süresi 7
1.2.22- Su dolaşımı 7
1.2.23- Kazan beygirgücü 7
1.3- Buhar kazanlarının türleri 7
1.4- Alev borulu kazanların operasyonu 13
1.4.1- Kömür ve fuel oil yakan kazanlarda ön işlemler 14
1.4.2- Kazan açık olduğu zaman 13
1.4.3- Kazanda su olduğu zaman 14
1.4.4- Devreye alınma ve devreden çıkarma 15
1.4.5- Süperhiytersiz kazanlar 16
1.4.6- Süperhiyterli kazanlar 16
1.4.7- Süperhiyter türleri 17
1.4.7.1- Radyan süperhiyterler 17
1.4.7.2- Konveksiyon süperhiyter 18
1.4.7.3- Birleşik süperhiyterler 18
1.4.7.4- Süperhiyter sıcaklığının denetimi 18
1.4.8- Süperhiyterlerin korunması 21
1.4.9- Süperhiyterli kazanların çalıştırılması 22
1.4.9.1- Yanmanın düzenlenmesi 22
1.4.9.2- Yanma miktarı 22
1.4.9.3- Süperhiyter dreyni 22
1.4.10- Kazan buhar üretiyor 23
1.4.11- Buhar tutmak için gerekli zaman 23
1.4.12- Buhar devresinin ısıtılması 24
1.5- Akaryakıtla fayraplı kazanlarda ön hazırlık 24
1.5.2- Isıtma kangallarının kullanımı 25
1.5.3- Yakıt ısıtıcılarının devreye alınması 25
1.5.4- Yanma için gerekli basınç 26
1.5.5- Yakma ve kazanların devreye alınmaları 26
1.5.5.1- Atomizörlerin tutuşturulması 26
1.5.5.2- Börnerlerde çıtırdama 27
1.5.5.3- Ek börnerlerin yakılması 27
1.5.6- Akaryakı yakan bir kazanın fayrabı 28
1.5.7- Verimli yakma yöntemleri 28
1.5.8- Üretilen buhar miktarı 28
1.5.8.1- Yakıt basıncının ayarlanması 28
1.5.8.2- Kullanılacak börnerlerin sayısı 29
1.5.8.3- Yükün değiştirilmesi 29
1.5.8.4- Basınç oranı 29
1.5.8.5- Hava ile yakıtın karıştırılması 29
1.5.8.6- Mekanik püskürtme yöntemi 31
1.5.8.7- Yakıt üzerindeki kuvvetlerin etkisi 31
1.5.8.8- Püskürtme inceliği 32
1.5.8.9- İnce yakıt püskürtülmesi 32
1.5.8.10- Temiz atomizörlerin etkisi 32
1.5.8.11- Yakıt devrelerinde hava hücresi 33
1.5.8.10- Temiz atomizörlerin etkisi 32
1.5.8.12- Gerekli oksijen miktarı 33
1.5.8.13- Tam yanma 33
1.5.8.14- Baca gazlarında kayıp 34
1.5.9- Yanma sırasında ocağın görünüşü 34
1.5.9.1- Beyaz alev 34
1.5.9.2- Altın renkli alev 34
1.5.9.3- Aldatıcı berraklıkta hava 34
1.5.9.4- Duman göstergesi 35
1.5.9.5- Yanma havasının sağlanması 35
1.5.9.6- Baca draftı veya baca çekmesi 36
1.5.10- Ocakta yakıt buharları 36
1.5.10.1- Kuvvetlendirilmiş draft operasyonu 37
1.5.10.2- Hava basıncındaki değişim 37
1.5.10.3- Hava kaçakları 38
1.5.10.4- Atomizör uçlarında kurum 38
1.5.10.5- Ocak açıklıklarında kurum 38
1.5.10.7- Ocak koni açısı çok geniş 39
1.5.10.8- Ocak koni açısı çok dar 39
1.5.10.9- Uygun ocak koni açısı 39
1.5.10.10- Atomizörlere itina 40
1.5.10.11- Yakıt filtrelerinin temizliği 40
1.5.11- Fuel oilin ısıtılması 41
1.5.11.1- Yakıtın sıcaklığı 41
1.5.11.2- Yakıtın tanklarda ısıtılması 41
1.5.12- Fuel oil ısıtıcıları 41
1.5.12.1- Yakıt ısıtıcılarının operasyonu 43
1.5.12.2- Fuel oil ısıtıcılarında su 43
1.5.12.3- Fuel oil ısıtıcılarında yakıt kaçakları 43
1.5.12.4- Fuel oil ısıtıcılarının denenmesi 44
1.5.12.5- Fuel oil ısıtıcılarının temizlenmesi 44
1.5.13- Isıtma kangallarının denenmesi 44
1.5.14- Yakıt sayaçları 45
1.5.15- Duman 45
1.5.15.1- Yeterli olmayan hava 45
1.5.15. - Beyaz duman 46
1.5.1.3- Borularda aşırı kurum 46
1.5.15.4- Borularda sert karbon birikintileri 46
1.5.16- Ocaklarda yakıt birikmesi 46
1.5.17- Börnerlerde meşale kullanılması 47
1.5.17.1- Atomizörleri yakma sırası 47
1.5.18- Hızlı buhar tutulmasından kaçınma 47
1.5.19- Ağır yakıtla fayrap 47
1.5.20- Kazanın söndürülmesi 48
1.5.21- Hava recisterlerinin kapatılması 48
1.5.22- Hava basıncının sürdürülmesi 49
1.5.23-Su seviyesinin düzenlenmesi 49
1.5.24- Atomizörlerin çıkarılması 49
1.5.25- Ocak tepmesi 49
1.5.26- Ocak tepmesine karşı önlem 50
1.5.27- Akaryakıt yangınlarına karşı önlemler 50
1.5.28- Kazan dairelerinde aydınlatma 51
1.5.29- Akaryakıt yangını ile savaş 51
1.5.30- Bloverlerin kullanımı 52
1.5.31- Yakıt ısıtıcılarında kaçaklar 52
1.5.32- Fuel oilde su 52
1.5.33- Gemiye yakıt alınması 52
1.5.34- Çıtırdamayı önleme 53
1.5.35- Dinlendirme tanklarında su 53
1.5.36- Tıkalı atomizörler 53
1.5.37- Servis pompalarında emmenin kaybolması 53
1.5.38- Ocak duvarlarından tuğla düşmesi 54
1.5.39- Kazanların devreden çıkarılma ve korunmaları 54
1.5.40- Kazanların elleçlenmesinde dikkat edilecek hususlar 55
1.6- Kazanların korunması 56
1.6.1- Kazanların su ile dolu muhafazası 56
1.6.2- Kazanların kuru olarak muhafazası 56
1.7- Sahilden buhar alınması 57
1.8- Kazanların dış yüzeylerinin temizlenmesi 58
1.9- Kazan zarflarının sızdırması 58
1.10- Külhan çökmesi 60
1.11- Cehennemlik tavanında çökme 61
1.12- Ocak duvarlarının kurutulması 64
1.13- Kazan borularının bakımı 65
1.13.1- Boruların tapalanması 65
1.13.2- Su borulu kazanlarda boru işlemleri 67
1.13.3- Boru ağızlarının şişirilmesi 68
1.13.4- Skoç kazanlarında boru değiştirilmesi 69
1.13.5- Boru aynalarında çatlak 70
1.14- Kazan saçlarının onarımı 71
1.14.1- Sızdıran perçinlerin onarımı 71
1.14.2- Perçin delikleri çevresinde çatlaklar 72
1.14.3- Kazan saçında karıncalanma 72
1.15- Hava ısıtıcıları 72
1.15.1- Hava sıtıcılarının bakımı 73
1.15.2- Erhiyterlerde hava kaçakları 75
1.15.3- Hava sıcaklığı 76
1.16- Ekonomayzer operasyonu 76
1.17- Emniyet valfleri 78
1.17.1- Yığma deneyi 81
1.18- Kurum üfleme donanımı 81
1.19- Köpürme 84
1.20- Blof valfleri 86
1.20.1- Kazanların buharla blofları 87
1.20.2- Soğuk kazanın blofu 88
1.21- Buhar kazanlarının kaynatılması 88
1.22- Kimyasal temizleme yöntemleri 90
1.22.1- Dolaşım yöntemi 91
1.22.2- Çözücü ile doldurma yöntemi 93
1.22.3- Çözücüler 95
1.22.4- Kışır 96
1.22.5- İnhibitörler 97
1.22.6- Temizliğe hazırlık 98
1.23- Mekanik temizlik 98
1.24- Hidrostatik deneyine hazırlık 99
1.25- Ana buhar devresinde onarımlar 102
1.26- Kazan onarım için onay 103
1.27- Yabancı limanlarda onarım 103
1.28- Egzoz ısısından yararlanma 103
1.28.1- Atık ısı ile buhar üretimi 105
1.28.1.1- Atık ısıdan yararlanılan alev borulu kazanlar 105
1.28.1.2- Su borulu kazanlar 107
1.29- Baca gazlarının analizi 112
1.30- Orsat cihazı 112
1.31- Karbon dioksit kayıt edicileri 113
1.32- Kazanlarda hasar 116
1.33- Alev borulu kazanların sürveyi 120
BÖLÜM 2 KORROZYON, SU ISLAHI ve BESİ SUYU DEVRELERİ
2.1- Giriş 131
2.2- Korrozyon 131
2.3- Buhar kazanlarında korrozyon 132
2.3.1- Doğrudan kimyasal etki ile korrozyon 132
2.3.2- Elektro-kimyasal etki ile korrozyon 132
2.3.3- İyonlaşma 132
2.3.4- pH değerinin ölçülmesi 135
2.4- Korrozyon sonuçları 137
2.4.1- Genel aşınma 137
2.4.2- Karıncalanma veya piting 138
2.4.3- Korrozyon yorulması 138
2.4.4- Stres korrozyonu 139
2.4.5- Kostik çatlama 139
2.4.6- Kostik korrozyon 139
2.4.7- Hidrojen atağı 139
2.4.8- Yüksek sıcaklık korrozyonu 140
2.4.9- Gaz tarafı korrozyonu 140
2.5- Kışır oluşumu 140
2.6- Deniz suyundaki çözünmüş katılar 141
2.6.1- Kalsiyum bikarbonat 141
2.6.2- Kalsiyum sülfat 142
2.6.3- Mağnezyum bikarbonat 142
2.6.4- Mağnezyum klorür 142
2.6.5- Mağnezyum sülfat 142
2.6.6- Sodyum klorür 143
2.7- İçme sularında çözünmüş katılar 143
2.7.1- Sertlik veren tuzlar 143
2.7.2- Sertlik oluşturmayan tuzlar 144
2.8- Silikatlar 144
2.9- Karbon dioksit 145
2.10- Hidrojen 146
2.11- Dış korrozyon 146
2.12- Fidsuyu sistemlerinde paslandırıcı etkiler 146
2.12.1- Grafitleştirme 146
2.12.2- Çinkosuzlaştırma 146
2.12.3- Dökülme 147
2.12.4- Amonyak korrozyonu 147
2.13- Besleme suyunun ıslahı 147
2.13.1- Dış ıslah 147
2.13.1.1- Mekanik ıslah 147
2.13.1.2- Kimyasal ıslah 147
2.14- Evaporeyterlerde kışırın önlenmesi 148
2.14.1- Demir klorür 148
2.14.2- Sodyum polifosfat 149
2.14.3- Polielektrolit 149
2.14.4- Evaporeyterlerde kışırın giderilmesi 149
2.14.5- Minerâlsizleştirme ıslahı 149
2.14.5.1- Katyon değiştirici reçineler 149
2.14.5.2- Anyon değiştirici reçineler 149
2.14.5.3- Karışık yataklı değiştiriciler 150
2.14.5.4- Şarjetme veya yeniden doldurma 150
2.15- Kazan suyu ıslahı 150
2.15.1- Alçak basınçlı kazanlarda soda-kireç uygulaması 150
2.15.2- Kostik soda ıslahı 151
2.15.3- Orta basınçlı alev borulu kazanlar 152
2.15.4- Su borulu kazanlarda iç ıslah 153
2.15.5- Orta ve yüksek basınçlı su borulu kazanlarda ıslah 153
2.15.6- Yüksek ve süper yüksek basınçlı kazanlarda ıslah 153
2.15.6.1- Çözünmüş gazların giderilmesi 154
2.15.6.2- Mekanik havasızlandırma 154
2.15.6.3- Kimyasal yöntemle oksijen giderme 156
2.15.6.4- Nötrleştirici aminler 158
2.15.6.5- Katman veya film yapıcı aminler 159
2.15.6.6- Köpük önleyiciler 159
2.16- Kazanalar için su ıslah önerileri 159
2.17- Pıhtılaştırıcılar 161
2.18- Kostik gevrekliğin önlenmesi 161
2.19- Servis dışı olan kazanlar 161
2.20- Yeni kazanların temizlenmesi 162
2.21- Kimyasal ıslah uygulaması 162
2.22- Güvenlik önlemeleri 162
2.22.1- Başlangıç dozajı 163
2.22.2- Buhar üretimi sırasındaki dozaj 163
2.23- Kazan suyu deneyleri 163
2.23.1- Salinometre 164
2.23.2- Turnusol kâğıdı 165
2.23.3- Alkalinlik
2.23.3.1- Fenolftaleyn alkalinliği 167
2.23.3.2- Toplam alkalinlik 167
2.24- Klorür deneyi 167
2.25- Sülfit deneyi 168
2.26- Fosfat deneyi 168
2.27- Sertlik deneyi 168
2.28- pH deneyi 169
2.28.1- Kolorometrik yöntem 170
2.28.2- Elektrolit yöntemi 170
2.29- Çözünmüş oksijen deneyi 170
2.30- Toplam çözünmüş katılar 171
2.30.1- Hidrometre 171
2.30.2- Elektriksel iletkenlik ölçer 171
2.31- Hidrazin deneyi 172
BÖLÜM 3 GEMİ BUHAR TÜRBİNLERİ
3.1- Giriş 175
3.2- Pistonlu buhara makineleri ile kıyaslama 175
3.3- Dizel makineleriyle kıyaslama 176
3.4- Buhar türbinlerinin sınıflandırılması 177
3.5- Buhar türbinlerinde buharın genişlemesine göre sınıflandırma 177
3.5.1- Aksiyon türbinleri 177
3.5.1.1- Basit aksiyon türbinleri 177
3.5.1.2- Hız basamaklı aksiyon türbinleri 179
3.5.1.3- Basınç basamaklı aksiyon türbinleri 181
3.5.1.4- Körtis-Rato türbinleri 182
3.5.2- Reaksiyon türbinleri 183
3.5.3- Kombine türbinler 185
3.6- Diğer sınıflandırma türleri 185
3.7- Türbin keysleri 186
3.8- Rotorşaft yatakları 187
3.9- Srast yatakları 191
3.10- Şaft ve boğaz glendleri 194
3.10.1- Lâbirent glendler 194
3.10.2- Karbon glendler 196
3.10.2.1- Salmastra klerensleri çok büyük 197
3.10.2.2- Pakin klerensleri çok büyük 198
3.11- Boğaz sızdırmazlık sistemleri 199
3.12- Nozullar 201
3.13- Kanatlar 206
3.14- Dami piston 210
3.15- Buhar valfleri 212
3.15.1- Manevra valfi 212
3.15.2- Gardiyan valf 214
3.15.3- Nozul grubu valfleri 215
3.15.4- Dreyn valfleri 215
3.15.5- Eskeyp valfler 215
3.16- Su separatörü 215
3.17- Devişr düşürme donanımları 217
3.17.1- Tek kademeli devir düşürücüler 217
3.17.2- İki kademeli devir düşürücüler 219
3.18- Devir düşürme dişlilerinde hasar 221
3.18.1- Pinyon dişlinin denetimi 222
3.18.2- Denge denetimi 222
3.19- Dişlilerin kaldırılması 223
3.20- Dişlilerin sökülmesi 223
3.21- Dişlilerin monte edilmeleri 225
3.22- Güvenlik önlemleri 226
3.23- Hidrolik kaplinler 227
3.23.1- İşletme ilkesi 227
3.24- Esnek kaplinler 228
3.24.1- Pinli esnek kaplin 229
3.24.2- Yaylı esnek kaplin 229
3.24.3- Dişli esnek kaplin 230
3.24.4- Pençe türü esnek kaplin 231
3.25- Yağlama yağı donanımı 232
3.25.1- Gravite yağlama sistemi 232
3.25.2- Basınçlı yağlama sistemi 234
3.25.3- Yağlama devresi sorunları 236
3.26- Tormaçark donanımı 236
3.27- Regülâtör donanımları 237
3.27.1- Hız ayar regülâtörleri 237
3.27.2- Aşırı hız regülâtörleri 239
3.28- Türbinlerin operasyonu 240
3.29- Türbinleri seyire hazırlama 241
3.30- Seyir 244
3.31- Türbinlerin kaatılması 245
3.32- Düşük yüklerde çalıştırma 246
3.33- Elektrik enerjisinde kesinti 246
3.34- Yardımcı ünitelerin operasyonu 247
3.35- Besi suyu pompası çalıştıran türbin 247
3.36- Özel işletme önerileri 248
3.36.1- Vakumun sürdürülmesi 248
3.36.2- Isınma sırasında titreşim 249
3.36.3- Diğer nedenlerle iletişim 249
3.36.4- Manevra 250
3.37- Buhar türbinlerinde arıza 251
3.37.1- Aşırı titreşim 251
3.37.2- Düşük yağ basıncı 252
3.37.3- Yüksek yatak sıcaklığı 252
3.37.4- Yüksek kondenser basıncı 252
3.37.5- Temiz olmayan yoğuşumlar 253
3.38- Kampavunt türbinler 253
3.38.1- Sadece LP türbini ile seyir 253
3.38.2- Sadece HP türbini ile seyir 255
3.39- Üst keysin kaldırılması 257
3.40- Rotor ve keysin iç kontrolu 260
3.41- Türbin rotorunun kaldırılması 260
3.42- Nozul diyaframının çıkarılması 260
3.43- Türbin keyslerinde arıza 263
3.44- Rotoraftlarda arıza 265
3.45- Rotor disklerinde hasar 266
3.46- Hareketli kanatlarda hasar 267
3.47- Keysin kapatılması 269
3.48- Türbin ayarları 270
3.48.1- Rotorun radyal durumu 272
3.48.2- Eksenel durumun denetlenmesi 275
3.49- Stim sandığı, streyner ve manevra valfleri 276
3.50- Türbinlerin dengelenmesi 176
3.50.1- Statik denge 276
3.50.2- Dinamik denge 276
3.51- Kritik hız 278
BÖLÜM 4 BUHAR ve BESLEME SUYU DEVRELERİ
4.1- Genel tanımlama 281
4.2- Besleme suyu devrelerinin türleri 282
4.3- Buhar ve besleme suyu devrelerinin bileşenleri 282
4.4- Kondenserler 285
4.4.1- Kondenser türleri 285
4.4.1.1- Açık veya cet kondenserler 285
4.4.1.2- Borulu kondenserler 285
4.4.2- Kondenser boruları 287
4.4.2.1- Kaçak ve aşınma 289
4.4.2.2- Kaçıran boruların saptanması 291
4.4.2.3- Kondenser borularının kirlenmesi 292
4.4.3- Kimyasal temizleme 295
4.4.4- Boruların dış temizliği 295
4.4.5- Kondeneser borularının tapalanması 296
4.4.6- Kondenser borularının değiştirilmesi 296
4.4.7- Kondenser hotveli 298
4.4.8- Kondenser su kutuları 299
4.4.9- Kondenserlerin bulundukları yer 300
4.4.10- Vakum 301
4.4.10.1- Düşük vakum 301
4.5- Kondenserlerin korunması 303
4.6- Serküleytin (dolaşım) devresi 303
4.6.1- Dolaşım devresi arızaları 306
4.7- Yoğuşum ve kondenser pompası 306
4.8- Hotvel 307
4.9- Erecekter 310
4.9.1- Erecekterin çalıştırılması 315
4.9.2- Hatalı işletme 317
4.9.3- Bakım notları 318
4.10- Erecekter kondenser 319
4.11- Dreyn kuler 319
4.12- Besleme suyunun ısıtılması 321
4.12.1- Alçak basınçlı besi suyu ısıtıcısı 322
4.12.2- Yüksek basınçlı besleme suyu ısıtıcıları 322
4.13- Besleme suyunun havasızlandırılması 324
4.13.1- Havasızlandırma işlemi 325
4.13.2- Havasızlandırma türleri 326
4.14- Rejeneratif besleme suyu ısıtıcıları 328
4.15- Besleme suyu pompaları 330
4.16- Buhar enjektörleri 330
4.17- Evaporeyterler 331
4.17.1- Borulu evaporeyterler 332
4.17.2- Vakumlu evaporeyterler 333
4.17.3- Flaş evaporeyterler 335
4.17.4- Buhar sıkıştırmalı evaporeyter 337
4.17.5- Ters geçişme sistemleri 338
4.18- Evaporeyterlerin operasyonu 339
4.18.1- Borulu bir evaporeyterin operasyonu 341
4.18.2- Vakumlu bir evaporeyterin operasyonu 341
4.18.3- Flaş evaporeyter operasyonu 341
4.18.4- Buhar sıkıştırmalı evaporeyter operasyonu 341
4.19- Evaporeyterlerin blofu 342
4.20- Evaporeyterlerde kışırın önlenmesi 342
4.20.1- Demir klorür işlemi 342
4.20.2- Sodyum polifosfat 343
4.20.3- Polielektrolitler 343
4.20.4- Evaporeyterlerde kışırın giderilmesi 343
4.20.5- Isıl kışır giderme 343
4.20.6- Salinite ve tuz içeriği 344
4.21- Evaporeyter kaynaması 345
4.22- Buhar kapanları (trapları) 346
4.22.1- Şamandralı buhar kapanları 346
4.22.2- Termostatik traplar 347
4.22.3- Bimetalik buhar trapları 348
4.22.4- Verimsiz işletme nedenleri 349
4.22.5- Verimsiz traplar 350
4.22.6- Pozitif test 350
4.22.7- Buhar kapanlarının günlük denenmesi 351
4.22.8- Alçak basınçlı buhar kapanları 351
4.22.9- Yüksek basınçlı buhar kapanları 351
4.23- Gözlem tankları 352
4.24- Ana dreyn sistemleri 353
4.24.1- Buhar dreyn sistemleri 353
4.24.2- Atmosferik dreyn sistemleri 354
4.25- Besleme suyu kontrol sistemleri 354
4.25.1- Şamandralı besleme suyu regülâtörleri 357
4.26- Donmaya karşı koruma 359
BÖLÜM 5 POMPALAR
5.1- Pistonlu pompalar 363
5.2- Plencerli besleme suyu pompaları 363
5.3- Diferansiyel plencerli pompalar 365
5.4- Doğrudan etkili besleme suyu pompaları 366
5.5- İki silindirli çift etkili pistonlu pompalar 371
5.6- Tek etkili pistonlu pompalar 372
5.6.1- Vakum ve hava hücreleri 373
5.7- Pistonlu pompaların operasyonu 375
5.7.1- Operasyonda dikkat edilecek hususlar 375
5.7.2- Zayıf pompa operasyonu 376
5.7.3- Hava kaçaklarının aranması 376
5.7.4- Vorm dişlilerinin aşırı ısınması 377
5.7.5- Yatakların ısınması 378
5.7.6- Gürültü ve vuruntu 378
5.7.7- Pompanın stop edilmesi 378
5.8- Besleme suyu pompalarında sorunlar 379
5.8.1- Hava pompasının silkintili çalışması 380
5.8.2- Deşarj basıncının olmaması 381
5.8.3- Su silindirinde inleme sesi 381
5.9- Koruma 383
5.9.1- Yağlama 383
5.9.2- Tornaçark 383
5.9.3- Boğaz (glend) kaçağı 383
5.9.4- Valf sapının paslanması 384
5.9.5- Strokun ayarı 384
5.9.6- Valf spındılının ayar edilmesi 384
5.9.7- Su valflerinin denetimi 385
5.9.8- Overlo’a (aşırı yüke) dikkat edeilmesi 386
5.9.9- Su tarafının denetimi 386
5.9.10- Çizilmiş su silindiri 386
5.9.11- Gevşek pistonlar 386
5.9.12- Sıkılık deneyi 386
5.9.13- Piston çok küçük 387
5.9.14- Pistonların doldurulması 387
5.9.15- Yumuşak segmanların donatılması 387
5.9.16- Vayt metal segmanlar 387
5.9.17- Su silindirlerindeki valfler 388
5.9.18- Valflerin temiz tutulması 388
5.9.19- Deşarj valflerinin yuvaları 388
5.9.20- Hava pompası valfleri 388
5.9.21- Valflerin yerlerine yerleştirilmeleri 389
5.9.22- Sniftin valfler 389
5.9.23- Conta patlaması 389
5.9.24- Metal segmanların yerleştirilmesi 390
5.9.25- Mekanizmaya itina 390
5.9.26- Güvenlik önlemleri – malzeme 390
5.10- Hava pompaları 391
5.10.1- Baketli erpamp 391
5.10.2- Edvard türü erpamp 392
5.10.3- Hava pompası valfleri 394
5.10.4- Pompalarda zayıf operasyon 394
5.11- Santrifüj (merkezkaç) pompalar 395
5.11.1- Tek kademeli santrifüj pompalar 395
5.11.2- Çok kademeli santrifüj pompalar 397
5.11.3- Volüt hücresi ve difüzör çemberleri 398
5.11.3.1- Basınç 399
5.11.3.2- Santrifüj pompaların yarar ve sakıncaları 400
5.11.3.3- Santrifüj pompaların çalıştırılması 400
5.11.4- Pompaların sıvı vermemesi 402
5.11.5- Pompaların tam kapasite ile çalışmaması 402
5.11.6- Aşırı yük 402
5.11.7- Titreşim 403
5.11.8- Keysin ısınması 403
5.11.9- Pompa şaftının ısınması 403
5.11.10- Yatakların ısınması 404
5.12- Devir hareketli pompalar 404
5.12.1- Pervane pompalar 405
5.12.2- Lob türü pompalar 406
5.12.3- Dişli pompalar 408
5.12.4- Vida pompalar 411
5.12.5- Su çemberli pompalar 415
5.12.6- Devir hareketli pompaların çalıştırılması 416
5.12.7- Devir hareketli bir pompsnın ilk hareketi 417
5.12.8- Devir hareketli bir pompanın stop edilmesi 417
5.12.9- Arıza sebeplerinin araştırılması 417
BÖLÜM 6 VALFLER
6.1- Giriş 421
6.1.1- Stop valfler 421
6.1.2- Geyt valfler 425
6.1.3- Geri döndürmez valfler 428
6.1.4- Redyusin valfler 432
6.1.5- Manyetik stop valf 433
6.1.6- Şamandralı valfler 434
6.1.7- Termoatatik valfler 436
6.1.8- Çift diskli valfler 436
6.2- Valflerin donatılması 436
6.3- Valf kaçağı nedenleri 437
6.4- Valf sıpındıllarının sıkışması 437
6.5- Valf diskinin kopması 438
6.6- Valf disk ve yuvalarının alıştırılması 438
BÖLÜM 7 GEMİ SİSTEMLERİ
7.1- Giriş 443
7.2- İçme ve yıkanma suyu sistemleri 445
7.2.1- Yıkanma suyu sistemleri 445
7.3- Deniz suyu sistemleri 445
7.4- Sintine sistemleri 446
7.4- Sintine sistemleri 446
7.4.1- Sintine separatörleri 451
7.4.1.1- Atmosferik sintine separatörleri 451
7.4.1.2- Basınçlı sintine separatörleri 453
7.4.1.3- Çok fazla sayıda sintine separatörü 454
7.4.1.4- Otomatik yağlı su separatörü 454
7.5- Safra veya balast sistemi 456
7.6- Dolaşım (serküleytin) sistemi 460
7.7- Soğutma sistemi 460
7.8- Isıtma sistemleri 461
7.8.1- Buhar ile ısıtma 461
7.8.2- Sıcak su ile ısıtma 464
7.8.3- Sıcak hava ile ısıtma 465
7.8.3.1- Havalandırmanın amaç ve ilkeleri 466
7.8.4- Elektrikle ısıtma 468
7.8.5- İklimlendirme (klima) sistemleri 468
7.9- Çamur fırını (insineratör) 469
Yararlanılan eserler 471
Dizin 473
Yazarın eserleri 482