Doç. Dr. Murat UZAM
Niğde Üniversitesi
Mühendislik-Mimarlık Fakültesi
Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü
BİRSEN YAYINEVİ
İSTANBUL / 2008
Bu kitap Niğde Üniversitesi Yayın Komisyonunun 22.04.2008 tarih ve B.30.2.NĞÜ.0.00.00.00/008 sayılı yazısıyla verilen izin sonucunda basılmıştır.
1. Basım: Eylül 2008
Bu kitabı;
anne ve babama,
çalışmalarımı büyük bir özveri ve sabırla destekleyen eşime ve çocuklarıma,
ve
bu günlere gelmemde maddi ve manevi emeği geçen tüm hocalarıma
ithaf ediyorum.
ÖNSÖZ
İçinde bulunduğumuz çağda pek çok alanda çok hızlı bilimsel ve teknolojik gelişmelere şahit olmaktayız. Hiç şüphe yok ki bu gelişmelerin temelinde bilgisayar teknolojisi bulunmaktadır. Bilgisayar teknolojisinin temelini de sıfırlar (0) ve birler (1) üzerine kurulmuş olan lojik adı verilen bilim dalı oluşturur. Bu kitap, çıkış noktası olarak lojik derslerinde incelenen konuların uygulamalı olarak öğrenilmesine yardımcı olmak için yazılmıştır. Kitap ayrıca, günümüzde endüstride çok yaygın olarak kullanılan PLC’lerin (Programmable Logic Controllers – Programlanabilen Lojik Denetleyiciler) anlaşılmasına yardımcı olmayı hedeflemektedir. İlave olarak, kitap günümüzde çok popüler olan PIC mikrodenetleyicilerinin, Assembly dili yardımıyla programlanmaları ile ilgilidir.
Bu kitap 1999-2008 yılları arasındaki 10 yıl içerisinde değişik zaman aralıklarında yazar tarafından gerçekleştirilen çok yoğun çalışmalar sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu kitabın asıl çıkış noktası “PICBIT” adındaki yazılımdır. Bu yazılım, bir PIC16F84 mikrodenetleyicisi kullanılarak elde edilmiş olan 5 girişli, 8 çıkışlı bir PLC’yi desteklemektedir. Fakat orijinal donanım bazı noktalardan yetersiz kaldığı için bu kitap kapsamında tek bir baskı devre üzerine PICBIT_PLC adı verilen bir donanım gerçekleştirilmiştir. Kitapta uygulama yaparak öğrenme yöntemi esas alınmıştır. Buna göre “If we hear, we forget; If we see, we remember; If we do, we understand” şeklindeki deyim referans teşkil etmektedir. Bunun anlamı kısaca şu şekildedir: “duyduğumuzu çabucak unuturuz; gördüğümüzü hatırlarız; uyguladığımızı ise öğreniriz”. Bu bağlamda Niğde Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümünde yürüttüğüm “lojik devreler”, “mikroişlemciler”, “endüstriyel elektronik”, “endüstriyel kontrol sistemleri” gibi derslerde incelenen konuların uygulamaları, bu kitap kapsamında “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımı yardımıyla gerçekleştirilmektedir. Bu kitaptan istifade etmek için “PICBIT_PLC” donanımı mutlaka elde edilmelidir. Aksi halde kitaptan yeterince faydalanılamayacaktır.
Kitabı genelde dört kısma ayırmak mümkündür. İlk kısım “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımının tanıtılması ve kullanılmasıyla ilgilidir. İkinci kısım “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımının “lojik devreler” derslerinde incelenen konuların pek çok uygulama yardımıyla öğrenilmesini içermektedir. Üçüncü kısım “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımının PLC derslerinde incelenen konuların pek çok uygulamalar yardımıyla öğrenilmesini içermektedir. Son kısım da PICBIT_PLC donanımından istifade ederek PIC Assembly dilinin öğrenilmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Tüm kitapta pratikte çok karşılaşılan bazı problemlerin çözümü hakkında da detaylı bilgi verilmiştir.
Bu kitap pek çok eğitim kurumunda verilen pek çok ders için yardımcı kitap niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda, Meslek Liselerinin, Teknik Liselerin, Meslek Yüksek Okullarının, Üniversitelerin Teknik Eğitim ve Mühendislik Fakültelerinin, “Elektrik”, “Elektronik” ve “Bilgisayar” bölümlerinde okuyan tüm öğrencilere yardımcı olacak niteliktedir.
Ülkemiz son yıllarda bir kalkınma hamlesi yapma gayreti içerisindedir. Bu bağlamda bu çalışmanın ülkemizin kalkınma hamlesine yardımcı olması dileğiyle…
Doç. Dr. Murat UZAM
Ocak 2008,
NİĞDE
KİTABIN KULLANIMI
Kitabın çok geniş okuyucu kitlesine hitap etmesi düşünüldüğünden kimi konularda çok fazla detay verilmiştir. Bu tür durumlarda eğer okuyucu bu detayların fazla olduğu kanaatindeyse bu kısımları atlayıp kendisi için farklı ya da yeni olan konulara geçmelidir. Genellikle konular kısa bir anlatımdan sonra uygulamalarla incelenmektedir. Tabii ki yapılan uygulamalar PICBIT_PLC donanımının giriş-çıkış sayısı dikkate alınarak seçilmiştir. Bu sebepten bazı konuların uygulamaları istenildiği gibi olmamıştır. Bu bağlamda okuyucu, kitapta incelenen uygulamaları PICBIT_PLC donanımının müsaade ettiği çerçevede, kendisi istediği şekilde çeşitlendirip çoğaltabilir. Kitap bir önceki kısımda ifade edildiği gibi kapsam olarak dört kısma ayrılmıştır. İlk kısım “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımının tanıtılması ve kullanılmasıyla ilgilidir. İkinci kısım “lojik devreler” derslerinde incelenen konuların öğrenilmesini içermektedir. Üçüncü kısım PLC’lerin öğrenilmesini içermektedir. Son kısım da PICBIT_PLC donanımından istifade ederek PIC Assembly dilinin öğrenilmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Bu kısımlar, kitabı oluşturan bölümler dikkate alındığı zaman aşağıdaki gibi gruplandırılabilir:
1nci kısım: “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımının tanıtılması
Bölüm 1: “PICBIT_PLC” donanımına ait şema bu bölümde verilmektedir. Ayrıca bu bölümde “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımı ile çalışmak için gerekli olan diğer donanım ve yazılımdan bahsedilmektedir.
Bölüm 2: “PICBIT” yazılımının çalıştırılması ve bu yazılımdaki menüler detaylı olarak bu bölümde anlatılmaktadır.
Bölüm 3: “PICBIT” yazılımında kullanılan elementlerle ilgili detaylı bir inceleme bu bölümde mevcuttur. Ayrıca “PICBIT” kullanımına yardımcı olacak bazı ipuçlarına bu bölümde yer verilmiştir.
Bölüm 4: “PICBIT” yazılımıyla beraber gelen on bir tane örnek program bu kısımda incelenmektedir.
2nci kısım: “lojik devreler”konularının incelenmesi
Bölüm 5: Bu kısımda “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımı kullanılarak “lojik devreler” dersleriyle ilgili pek çok konunun pratik uygulamaları değişik örneklerle incelenmektedir.
3ncü kısım: PLC’lerin öğrenilmesi
Bölüm 6: Bu bölümde PLC’nin ne anlama geldiği ve PLC’lerin çalışması kısaca incelendikten sonra “PICBIT” yazılımı ve “PICBIT_PLC” donanımı yardımıyla PLC programlama teknikleri anlatılmaktadır. Bu bölümün ikinci kısmında pek çok problem ve bunların PLC yardımıyla çözümlerine ait uygulamalar yer almaktadır.
4ncü kısım: PIC Assembly dilinin öğrenilmesi
Bölüm 7: Bu bölümde, PICBIT_PLC donanımından istifade ederek PIC Assembly dilinin öğrenilmesine yardımcı olmak amaçlanmaktadır. Buna göre öncelikle PIC Assembly dilindeki komutlar uygulamalarla incelenmektedir. Daha sonra “PICBIT” yazılımında kullanılan PICBIT makroları detaylı olarak anlatılmıştır. Ayrıca pratikte çok önemli bir problem olan “kontak atlaması” problemi tanıtılmış ve bu problemin çözümü ile ilgili açıklamalar da bu bölümde verilmiştir.
Son olarak, Ek-A’da step (adım) motorlar hakkında bazı açıklamalar verilmiştir.
İÇİNDEKİLER
sayfa
BÖLÜM 1 - PICBIT VE PICBIT_PLC’YE GİRİŞ ........................................................ 1
1.1. PICBIT ve PICBIT_PLC ile Çalışmak İçin Yapılması Gerekenler ........................... 5
1.2. PICBIT_PLC İçin Örnek Programlama Devreleri ..................................................... 6
1.3. PICBIT_PLC’yi Programlamak İçin Kullanılabilecek Örnek Bir Seri Port PIC Programlama Donanımı ve Bu Donanımı Destekleyen Yazılımlar .................................. 7
BÖLÜM 2 - PICBIT PROGRAMININ ÇALIŞTIRILMASI VE MENÜLER ................ 9
2.1. File Menüsü ................................................................................................................. 10
2.2. Tools Menüsü .............................................................................................................. 13
2.3. Compile Menüsü ......................................................................................................... 15
2.4. Hardware Menüsü ....................................................................................................... 17
2.5. Help Menüsü ............................................................................................................... 19
BÖLÜM 3 - PICBIT PROGRAMINDA KULLANILAN ELEMENTLER ................. 23
3.1. IN Elementi ................................................................................................................ 23
3.2. IN-NOT Elementi ....................................................................................................... 25
3.3. OUT Elementi ............................................................................................................ 26
3.4. OUT-NOT Elementi ................................................................................................... 27
3.5. AND Elementi ............................................................................................................ 29
3.6. AND-NOT Elementi .................................................................................................. 30
3.7. NAND Kapısı ............................................................................................................. 32
3.8. OR Elementi ............................................................................................................... 33
3.9. OR-NOT Elementi ..................................................................................................... 34
3.10. NOR Kapısı .............................................................................................................. 35
3.11. XOR Elementi .......................................................................................................... 36
3.12. XOR-NOT Elementi ................................................................................................. 38
3.13. I/O Elementi ............................................................................................................. 40
3.14. I/O-NOT Elementi .................................................................................................... 40
3.15. SET Elementi ........................................................................................................... 42
3.16. RESET Elementi ...................................................................................................... 43
3.17. LAT(CH) Elementi ................................................................................................... 44
3.18. INV-LAT(CH) Elementi .......................................................................................... 45
3.19. DFF Elementi ........................................................................................................... 46
3.20. COUNTER Elementi ................................................................................................ 48
3.21. MONOFLOP Elementi ............................................................................................. 51
3.22. IMPULSE Elementi ................................................................................................. 53
3.23. INCLUDE Elementi ................................................................................................. 56
3.24. STEPPER Elementleri .............................................................................................. 60
3.25. PICBIT Kullanımında Bazı İpuçları ......................................................................... 64
BÖLÜM 4 - PICBIT ÖRNEKLERİ ................................................................................. 68
4.1. EX1 ............................................................................................................................. 68
4.2. EX2 ............................................................................................................................. 68
4.3. EX3 ............................................................................................................................. 68
4.4. EX4 ............................................................................................................................. 69
4.5. EX5 ............................................................................................................................. 69
sayfa
4.6. EX6 ............................................................................................................................. 69
4.7. EX7 ............................................................................................................................. 70
4.8. EX8 ............................................................................................................................. 70
4.9. SEQUENZER ............................................................................................................. 74
4.10. SEQLATCH ............................................................................................................. 75
4.11. SEQ_RST ................................................................................................................. 75
BÖLÜM 5 - PICBIT İLE LOJİK DEVRE TASARIMI .................................................... 77
5.1. Lojik (Boole) Fonksiyonların Lojik Kapılarla Gerçekleştirilmesi ............................. 77
5.1.1. Miniterimlerin Toplamı ..................................................................................... 79
5.1.2. Maksiterimlerin Çarpımı ................................................................................... 80
5.1.3. Muhtemel Lojik Kapı Kombinasyonları ............................................................ 84
5.1.4. NAND ve NOR Kapılarının Eşdeğerleri ........................................................... 92
5.2. Kombinasyonel (Combinational) Devreler ................................................................ 96
5.2.1. Aritmetik Devreler ............................................................................................ 97
5.2.1.1. Yarım Toplayıcı (Half Adder-HA) .......................................................... 97
5.2.1.2. Tam Toplayıcı (Full Adder-FA) ................................................................. 98
5.2.1.3. Paralel Toplayıcı (Parallel Adder-PA) ....................................................... 99
5.2.1.4. Yarım Çıkarıcı (Half Subtractor-HS) ......................................................... 101
5.2.1.5. Tam Çıkarıcı (Full Subtractor-FS) ............................................................. 102
5.2.2. Kod Dönüştürücüler (Code Convertors) ........................................................... 103
5.2.3. Kodlayıcılar (Encoders) ...................................................................................... 105
5.2.4. Kod Çözücüler (Decoders) ................................................................................ 106
5.2.5. Karşılaştırıcılar (Comparators) .......................................................................... 118
5.2.6. Data Seçiciler (Multiplexers) ............................................................................ 121
5.2.7. Data Dağıtıcılar (Demultiplexers) ..................................................................... 122
5.3. Flip-Floplar ................................................................................................................. 125
5.3.1. R-S Flip-Flop ..................................................................................................... 126
5.3.1.1. Temel R-S Flip-Flop Devreleri .................................................................. 126
5.3.1.2. Lojik 1 Seviye Tetiklemeli R-S Flip-Flop ................................................. 128
5.3.1.3. Lojik 0 Seviye Tetiklemeli R-S Flip-Flop ................................................. 131
5.3.2. D Flip-Flop ........................................................................................................ 133
5.3.2.1. Lojik 1 Seviye Tetiklemeli D Flip-Flop ..................................................... 133
5.3.2.2. Lojik 0 Seviye Tetiklemeli D Flip-Flop ..................................................... 135
5.3.2.3. Yükselen Kenar Tetiklemeli D Flip-Flop .................................................. 137
5.3.2.4. Düşen Kenar Tetiklemeli D Flip-Flop ....................................................... 139
5.3.2.5. D Flip-Flopta Asenkron Girişler ................................................................ 140
5.3.3. J-K Flip-Flop ..................................................................................................... 142
5.3.3.1. Lojik 1 Seviye Tetiklemeli J-K Flip-Flop .................................................. 142
5.3.3.2. Lojik 0 Seviye Tetiklemeli J-K Flip-Flop .................................................. 145
5.3.3.3. Yükselen Kenar Tetiklemeli J-K Flip-Flop ................................................ 147
5.3.3.4. Düşen Kenar Tetiklemeli J-K Flip-Flop .................................................... 149
5.3.3.5. JK Flip-Flopta Asenkron Girişler ............................................................... 151
5.3.4. T Flip-Flop ........................................................................................................ 153
5.3.4.1. Lojik 1 Seviye Tetiklemeli T Flip-Flop ..................................................... 153
5.3.4.2. Lojik 0 Seviye Tetiklemeli T Flip-Flop ..................................................... 155
5.3.4.3. Yükselen Kenar Tetiklemeli T Flip-Flop ................................................... 157
5.3.4.4. Düşen Kenar Tetiklemeli T Flip-Flop ........................................................ 159
5.3.4.5. T Flip-Flopta Asenkron Girişler ................................................................. 161
sayfa
5.3.5. Flip-flop’ların Birbirine Dönüştürülmesi .......................................................... 163
5.3.5.1. D Flip-Flop’tan J-K Flip-Flop Elde Etmek ................................................ 163
5.3.5.2. D Flip-Flop’tan T Flip-Flop Elde Etmek ................................................... 164
5.3.5.3. J-K Flip-Flop’tan D Flip-Flop Elde Etmek ................................................ 167
5.3.5.4. J-K Flip-Flop’tan T Flip-Flop Elde Etmek ................................................ 167
5.3.5.5. T Flip-Flop’tan D Flip-Flop Elde Etmek ................................................... 167
5.3.5.6. T Flip-Flop’tan J-K Flip-Flop Elde Etmek ................................................ 168
5.4. Sayıcılar (Counters) .................................................................................................... 169
5.4.1. Asenkron Sayıcılar ............................................................................................ 169
5.4.1.1. İkili (Binary) Asenkron Sayıcılar ............................................................... 169
5.4.1.1.1. Yukarı Sayan İkili (Binary) Asenkron Sayıcılar ........................... 169
5.4.1.1.2. Aşağı Sayan İkili (Binary) Asenkron Sayıcılar ............................. 174
5.4.1.1.3. Yukarı/Aşağı Sayan İkili (Binary) Asenkron Sayıcılar ................. 176
5.4.1.2. Sıfırlamalı ve Kurmalı Asenkron Sayıcılar ................................................ 179
5.4.1.2.1. S ve R Asenkron Girişli 4 Bitlik Yukarı Sayan İkili Asenkron Sayıcı …………………………………………………………………….. 180
5.4.1.2.2. Sıfırlamalı 4 bitlik Yukarı Sayan İkili Asenkron Sayıcı ............... 184
5.4.1.2.3. Belirli Bir Değere Kadar Yukarı Sayan 4 Bitlik Sıfırlamalı Asenkron Sayıcı ............................................................................................ 185
5.4.1.2.4. Belirli Bir Değerden Başlayıp Yukarı Sayan 4 Bitlik Kurmalı Asenkron Sayıcı ............................................................................................ 187
5.4.1.2.5. Yukarı Sayan 4 Bitlik Çok Seçenekli Kurmalı Asenkron Sayıcı .. 189
5.4.1.2.6. Belirli Sınırlar Arasında Yukarı Sayan 4 Bitlik Kurmalı Asenkron Sayıcı ............................................................................................ 190
5.4.2. Senkron Sayıcılar ............................................................................................. 192
5.4.2.1. 4 Bitlik (Mod-16) Senkron Yukarı Sayıcı .................................................. 193
5.4.2.2. BCD (Mod-10) Senkron Yukarı Sayıcı ...................................................... 195
5.4.2.3. 4 Bitlik Senkron Yukarı/Aşağı Sayıcı ........................................................ 196
5.4.2.4. Senkron Sayıcı Tasarımı ............................................................................ 198
5.4.2.5. Senkron Sayıcı Tasarımı İçin Alternatif Bir Yöntem ................................ 206
5.5. Shift Registerler .......................................................................................................... 215
5.5.1. Seri Girişli Seri Çıkışlı Shift Register ............................................................... 215
5.5.2. Seri Girişli Paralel Çıkışlı Shift Register .......................................................... 219
5.5.3. Paralel Girişli Seri Çıkışlı Shift Register .......................................................... 221
5.5.4. Paralel Girişli Paralel Çıkışlı Register ............................................................... 227
5.5.5. İki Yönlü Shift Register .................................................................................... 228
5.5.6. Shift Register Sayıcıları ..................................................................................... 231
5.5.6.1. Halka Sayıcı (Ring Counter) ...................................................................... 231
5.5.6.2. Johnson Sayıcısı ........................................................................................ 233
5.5.7. Shift Register Kullanımına Bir Örnek – Seri Bilgi Transferi ............................ 235
5.6. Hafıza Devreleri ......................................................................................................... 238
5.6.1. 42 SRAM ........................................................................................................ 239
5.6.2. 168 ROM ......................................................................................................... 246
5.7. Sıralı (Sequential) Devreler ........................................................................................ 251
5.7.1. D Flip-Floplar Kullanarak Senkron Sıralı Devrelerin Tasarımı ........................ 253
5.7.2. D Flip-Floplar Kullanılan Yöntem İçin Tasarım Örneği ................................... 253
5.7.3. Her Durum İçin Bir D Flip-Flop Kullanarak Senkron Sıralı Devrelerin Tasarımı ....................................................................................................................... 259
5.7.4. Her Durum İçin Bir D Flip-Flop Kullanılan Yöntem İçin Tasarım Örneği ...... 260
sayfa
5.7.5. Data Seçiciler (Multiplexer) Kullanarak Senkron Sıralı Devrelerin Tasarımı .. 265
5.7.6. Data Seçiciler (Multiplexer) Kullanılan Yöntem İçin Tasarım Örneği ............. 265
5.7.7. ROM Kullanarak Senkron Sıralı Devrelerin Tasarımı ...................................... 272
5.7.8. ROM Kullanılan Yöntem İçin Tasarım Örneği ................................................. 273
5.7.9. Uygulama Örneği (İkili Şifre Çözücü Devre) ................................................... 280
BÖLÜM 6 - PICBIT İLE PLC ÖĞRENELİM .................................................................. 286
6.1. Programlanabilir Lojik Denetleyicilerin Tanımı ve Çalışma Prensibi ....................... 286
6.2. Röle ve Kontaktörlerin Çalışma Prensibi ................................................................... 287
6.3. Merdiven Diyagramı (Ladder Diagram) Programlar ................................................. 288
6.4. Lojik Kapıların Merdiven Diyagramı Karşılıkları ve PICBITte Gerçekleştirilmeleri 293
6.4.1. AND Kapısı, Basamak Diyagramı Karşılığı ve PICBIT’te Gerçekleştirilmesi. 294
6.4.2. OR Kapısı, Basamak Diyagramı Karşılığı ve PICBIT’te Gerçekleştirilmesi ... 295
6.4.3. NOT Kapısı, Basamak Diyagramı Karşılığı ve PICBIT’te Gerçekleştirilmesi . 296
6.4.4. NAND Kapısı, Basamak Diyagramı Karşılığı ve PICBIT’te Gerçekleştirilmesi ........................................................................................................ 297
6.4.5. NOR Kapısı, Basamak Diyagramı Karşılığı ve PICBIT’te Gerçekleştirilmesi 298
6.4.6. EXOR Kapısı, Basamak Diyagramı Karşılığı ve PICBIT’te Gerçekleştirilmesi ........................................................................................................ 300
6.4.7. EXNOR Kapısı, Basamak Diyagramı Karşılığı ve PICBIT’te Gerçekleştirilmesi ........................................................................................................ 300
6.5. Zaman Röleleri ........................................................................................................... 301
6.5.1. Düz Zaman Rölesi (On Delay Timer) ............................................................... 301
6.5.1.1. MONOFLOP Elementi ile Düz Zaman Rölesi Elde Etmek ....................... 302
6.5.1.2. CNT Elementi ile Düz Zaman Rölesi Elde Etmek ................................. 303
6.5.2. Ters Zaman Rölesi (Off Delay Timer) .............................................................. 304
6.5.2.1. MONOFLOP Elementi ile Ters Zaman Rölesi Elde Etmek ...................... 305
6.5.2.2. CNT Elementi ile Ters Zaman Rölesi Elde Etmek ................................. 306
6.5.3. Osilatör Zaman Rölesi ....................................................................................... 307
6.5.3.1. TIMER Elementi ile Osilatör Zaman Rölesi Elde Etmek ........................ 308
6.5.3.2. TIMER ve CNT Elementleri ile Osilatör Zaman Rölesi Elde Etmek ....... 309
6.5.4. Puls Zaman Rölesi (Puls Timer) ....................................................................... 310
6.5.4.1. MONOFLOP Elementi ile Puls Zaman Rölesi Elde Etmek ...................... 311
6.5.4.2. CNT Elementi ile Puls Zaman Rölesi Elde Etmek ................................. 312
6.6. Sayıcılar ...................................................................................................................... 313
6.7. PLC Programlama Teknikleri ve PICBITte Gerçekleştirilmeleri .............................. 315
6.7.1. Çoğunluk Devresi .............................................................................................. 315
6.7.2. Osilatör .............................................................................................................. 319
6.7.3. Sürekli 1 ve Sürekli 0 Olan Kontaklar .............................................................. 322
6.7.4. Tek Atım Devreleri ........................................................................................... 324
6.7.5. R-S Flip-Flop ..................................................................................................... 329
6.7.6. D Flip-Flop ........................................................................................................ 330
6.7.7. T Flip-Flop ........................................................................................................ 335
6.7.8. J-K Flip-Flop ..................................................................................................... 341
6.7.9. 4 Bitlik Senkron Sayıcı Devresi ........................................................................ 346
6.7.10. 4 Bitlik Seri Girişli Paralel Çıkışlı Shift Register Devresi .............................. 349
6.8. Uygulama Örnekleri ................................................................................................... 352
6.8.1. Start/Stop Devresi 1 ........................................................................................... 353
6.8.2. Start/Stop Devresi 2 ........................................................................................... 354
sayfa
6.8.3. Tek Butonla Start/Stop devresi .......................................................................... 355
6.8.4. Bilgi Yarışması Problemi 1 ............................................................................... 355
6.8.5. Bilgi Yarışması Problemi 2 ............................................................................... 358
6.8.6. Merdiven Otomatiği Problemi 1 ........................................................................ 362
6.8.7. Merdiven Otomatiği Problemi 2 ........................................................................ 363
6.8.8. Trafik Işığı Kontrolu 1 ...................................................................................... 366
6.8.9. Trafik Işığı Kontrolu 2 ...................................................................................... 370
6.8.10. Trafik Işığı Kontrolu 3 .................................................................................... 373
6.8.11. Endüstriyel Kapı Kontrolu 1 ........................................................................... 377
6.8.12. Endüstriyel Kapı Kontrolu 2 ........................................................................... 379
6.8.13. Kutu Dolum Problemi 1 .................................................................................. 382
6.8.14. Kutu Dolum Problemi 2 .................................................................................. 384
6.8.15. Kutu Dolum Problemi 3 .................................................................................. 387
6.8.16. Kutu Dolum Problemi 4 .................................................................................. 391
6.8.17. Sıvı Karıştırma Problemi .................................................................................. 395
6.8.18. Renk Ayrım Sistemi ........................................................................................ 399
6.8.19. Yürüyen Işıklar 1 ............................................................................................. 403
6.8.20. Yürüyen Işıklar 2 ............................................................................................. 406
6.8.21. Yürüyen Işıklar 3 ............................................................................................. 408
6.8.22. Yürüyen Işıklar 4 ............................................................................................. 411
6.8.23. Yürüyen Işıklar 5 ............................................................................................. 415
6.8.24. Yürüyen Işıklar 6 ............................................................................................. 420
BÖLÜM 7 - PICBIT_PLC İLE PIC ASSEMBLY ÖĞRENELİM ................................... 424
7.1. MPLAB IDE PIC Assembly Programı Geliştirme Ortamı ........................................ 424
7.2. PIC Assembly Program Örnekleri .............................................................................. 425
7.2.1. Port A ve Port B’nin Giriş ya da Çıkış Olarak Düzenlenmesi .......................... 425
7.2.1.1. ornek1_1.asm ............................................................................................ 425
7.2.1.2. ornek1_2.asm ............................................................................................ 426
7.2.1.3. ornek1_3.asm ............................................................................................ 427
7.2.2. Bit Test, Bit Set, Bit Reset Örnekleri ................................................................ 428
7.2.2.1. ornek2_1.asm ............................................................................................ 428
7.2.2.2. ornek2_2.asm ............................................................................................ 429
7.2.2.3. ornek2_3.asm ............................................................................................ 430
7.2.2.4. ornek2_4.asm ............................................................................................ 431
7.2.3. Sayaç Kullanarak Döngü Düzenlemek .............................................................. 432
7.2.3.1. ornek3_1.asm ............................................................................................ 432
7.2.3.2. ornek3_2.asm ............................................................................................ 433
7.2.4. Zaman Gecikmesi Elde Etmek .......................................................................... 434
7.2.4.1. Zaman Gecikmesi Elde Etmek İçin Kullanılan 1. Grup Yöntemlere Ait Örnekler ................................................................................................................... 434
7.2.4.1.1. ornek4_1.asm ................................................................................ 434
7.2.4.1.2. ornek4_2.asm ................................................................................ 435
7.2.4.1.3. ornek4_3.asm ................................................................................ 437
7.2.4.2. Zaman Gecikmesi Elde Etmek İçin Kullanılan 2. Yönteme Ait Örnekler ............................................................................................................... 438
7.2.4.2.1. ornek4_4.asm ................................................................................ 438
7.2.4.2.2. ornek4_5.asm ................................................................................ 440
7.2.4.2.3. ornek4_6.asm ................................................................................ 442
sayfa
7.2.5. Bazı PIC Assembly Komutlarının Kullanımı .................................................... 445
7.2.5.1. SUBLW Komutunun Kullanımı – ornek5_1.asm .................................... 445
7.2.5.2. SUBWF Komutunun Kullanımı – ornek5_2.asm .................................... 446
7.2.5.3. SUBWF Komutunun Kullanımı – ornek5_3.asm .................................... 447
7.2.5.4. ADDLW Komutunun Kullanımı – ornek5_4.asm .................................... 448
7.2.5.5. ADDWF Komutunun Kullanımı – ornek5_5.asm .................................... 450
7.2.5.6. ANDLW Komutunun Kullanımı – ornek5_6.asm .................................... 451
7.2.5.7. ANDWF Komutunun Kullanımı – ornek5_7.asm .................................... 453
7.2.5.8. IORLW Komutunun Kullanımı – ornek5_8.asm .................................... 454
7.2.5.9. IORWF Komutunun Kullanımı – ornek5_9.asm .................................... 455
7.2.5.10. XORLW Komutunun Kullanımı – ornek5_10.asm ................................. 456
7.2.5.11. XORWF Komutunun Kullanımı – ornek5_11.asm ................................. 457
7.2.5.12. COMF Komutunun Kullanımı – ornek5_12.asm .................................. 458
7.2.5.13. SWAPF Komutunun Kullanımı – ornek5_13.asm .................................. 460
7.2.5.14. RLF Komutunun Kullanımı – ornek5_14.asm ...................................... 461
7.2.5.15. RRF Komutunun Kullanımı – ornek5_15.asm ...................................... 463
7.2.5.16. RLF ve RRF Komutlarının Kullanımı – ornek5_16.asm ....................... 465
7.2.5.17. RETLW Komutunun Kullanımı – ornek5_17.asm .................................. 467
7.2.6. TMR0’ın Kullanılması ...................................................................................... 468
7.2.7.1. TMR0 Sayıcısı 1 – ornek6_1.asm ............................................................ 468
7.2.7.2. TMR0 Sayıcısı 2 – ornek6_2.asm ............................................................ 470
7.2.7. PICBIT Makroları ............................................................................................. 471
7.2.7.1. Temel PICBIT Makroları .......................................................................... 472
7.2.7.1.1. Tanımlar Dosyası .......................................................................... 475
7.2.7.1.2. Temel Program ............................................................................. 477
7.2.7.1.3. “ld”, “ld_not”, “inv”, “out”, “out_not”, “in_out”, “inv_out” Makrolarının Kullanımı - ornek7_1.asm ....................................................... 478
7.2.7.1.4. “or”, “or_not” ve “nor” Makrolarının Kullanımı - ornek7_2.asm 481
7.2.7.1.5. “and”, “and_not” ve “nand” Makrolarının Kullanımı - ornek7_3.asm ................................................................................................ 483
7.2.7.1.6. “xor”, “xor_not” ve “xnor” Makrolarının Kullanımı - ornek7_4.asm ................................................................................................ 486
7.2.7.2. “_set” ve “_reset” Makroları .................................................................... 488
7.2.7.3. “latch” ve “inv_lat” Makroları ................................................................... 491
7.2.7.4. “r_edge” ve “f_edge” Makroları ................................................................ 493
7.2.7.5. “dff” ve “idff” Makroları .......................................................................... 498
7.2.7.6. “ctr08” Makrosu ....................................................................................... 502
7.2.7.7. “ctr16” Makrosu ....................................................................................... 506
7.2.7.8. “mflop08” Makrosu .................................................................................. 511
7.2.7.9. “mflop16” Makrosu ................................................................................... 516
7.2.7.10. “dzr08” Makrosu .................................................................................... 521
7.2.7.11. “dzr16” Makrosu .................................................................................... 526
7.2.7.12. “stepp_1” Makrosu .................................................................................. 531
7.2.7.13. “stepp_2” Makrosu .................................................................................. 539
7.2.8. Kontak Atlaması Problemini Gidermek ............................................................ 547
7.2.8.1. Kontak Atlaması Problemiyle Yüzleşelim – ornek8_1.asm .................... 549
7.2.8.2. Kontak Atlaması Probleminin Çözümü 1 – ornek8_2.asm ...................... 553
7.2.8.3. Kontak Atlaması Probleminin Çözümü 2 – ornek8_3.asm ........................ 559
7.2.8.4. Kontak Atlaması Probleminin Çözümü 3 – ornek8_4.asm ...................... 566
sayfa
7.2.8.5. Kontak Atlaması Probleminin Çözümü 4 – ornek8_5.asm ...................... 573
7.2.9. EEPROM’dan Bilgi Okumak ve EEPROM’a Bilgi Yazmak ........................... 581
7.2.9.1. EEPROM’dan Bilgi Okumak – ornek9_1.asm ........................................ 581
7.2.9.2. EEPROM’a Bilgi Yazmak ve EEPROM’dan Bilgi Okumak 1 – ornek9_2.asm ........................................................................................................ 584
7.2.9.3. EEPROM’a Bilgi Yazmak ve EEPROM’dan Bilgi Okumak 2 – ornek9_3.asm ........................................................................................................ 586
7.2.9.4. EEPROM’a Bilgi Yazmak ve EEPROM’dan Bilgi Okumak 3 – ornek9_4.asm ........................................................................................................ 593
EK -A - STEP MOTORLAR .............................................................................................. 598
Step Motorların Genel Karakteristikleri ............................................................................ 598
Step Motor Türleri ............................................................................................................. 599
Tek Kutuplu (unipolar) Sabit Mıknatıslı Step Motor .................................................. 599
İki Kutuplu (bipolar) Sabit Mıknatıslı Step Motor ...................................................... 601
Universal Sabit Mıknatıslı Step Motor ........................................................................ 603
Değişken Relüktanslı Step Motorlar ........................................................................... 603
Bilinmeyen Step Motorun Karakteristiklerini Tanımlama ................................................ 604
KAYNAKÇA …………………............................................................................................. 606
DİZİN ………………………................................................................................................. 607
PICBIT_PLC İLE LOJİK TASARIM Adlı Ürün Hakkında Yapılmış Yorumlar
KDV Dahil 35,00
TL İçin Ödeme Seçenekleri
