ÖNSÖZ
Kitaplığıma baktığım zaman gözüme hep yabancı kaynaklı kitaplar; maalesef, yirmi sekiz cilt olmasına rağmen ancak iki cildine sahip olduğum Hütte’ler, sonra İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanların her şeylerini kaybetmeye başladıkları bir dönemde, 1943 yılında yazılan ve Viyana’da basılan Dipl.-Ing. F. Mayr’ın "Ortsfeste und Schiffsdieselmotoren" (Gemi Dizel Motorları) kitabı ve ardında Amerikalıların "Tekniğin İncili" adını verdikleri, Alan Osbourne’un iki ciltlik "Modern Marine Engineer’s Manuel" isimli kitaplar çarpar. Bu tür kitapları ne zaman yapabileceğimizi düşünür ve zaman zaman da ümitsizliğe kapılırdım. Son yıllarda ümitsizliğim giderek kaybolmaya başladı. Çünkü, yukarıda sözünü ettiğim ve hayranlık duyduğum, yabancı kitaplar arasına "Hidrolik-Pnömatik Uygulamaları" isimli bir kitap da girdi. Teknik kitap yazarı olarak hep yalnız kaldığımı düşünürken, iki genç yazar Hidrolik-Pnömatik uygulamalarının devamı olarak, birbiri ardı sıra eserler vermeye başladılar. Bu kitaplardan biri ellerinizde. Ön kapağındaki adı "Gemi Yardımcı Makineleri"… Ne yazık ki, bir çok mesleki konumuz arasında, çok önemli olmasına rağmen, gemi yardımcı makineleri hep ikinci plânda kaldı. Dolayısıyla, hakkında en az kitap yazılan konulardan biri, belki de birincisi…
Teknik literatürümüzde "Gemi Yardımcı Makineleri" konusunda birkaç kitap vardır. Bu konuda ilk kitap Merhum Mühendis Metin Elçiçek tarafından kaleme alındı. Merhum yazar, Japonya’da yaşadığı deneyimlerini dile getirdiği kitabıyla birçok mühendise ışık tutmuş, onları aydınlatmıştı. Ardından Fahrettin Küçükşahin tarafından, Murat Khetagurov’dan çevrilen "Gemi yardımcı makineleri ve sistemleri" kitabı yayınlandı, fakat ikinci baskısı türlü nedenlerle gerçekleşemedi. Daha sonra, Doç. Dr. M. Fethi Eralp iki ciltlik "Gemi yardımcı makinelerini" yazdı. İ.T.Ü. Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi tarafından bastırılan kitabı, hâlâ Fethi hocaya rahmet vesilesi oluyor… Uzunca bir süre sonra Uzakyol Başmühendisi Sn. Kemal Demirel ve Doç. Dr. Sn. İsmail Deha Er çabalarını ve birikmiş değerli deneyimlerini birleştirerek, yoğun uğraşılardan sonra, modern, çağın gereklerine uygun, İ.T.Ü. Denizcilik Fakültesi Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği Bölümü öğrencilerinin ve bu arada Gemi Adamları sınavlarına hazırlanan Türk denizcilerinin gereksinimlerini karşılayacak, birinci cildi pompalar, separatörler ve ikinci cildi kompresörler, soğuk hava sistemleri, gemi devreleri ve evaporatörleri kapsayan kitaplarını, siz okuyucularına sundular. Geleceklerinin çok parlak olduğuna yürekten inandığım genç yazarlar, "Çok iyinin, iyinin düşmanı olduğunun da" farkındalar. Bu özellik, onların bu yola baş koyduklarını, çok güzel ve değerli eserler vermeyi sürdüreceklerini göstermektedir. Genç yazarları, Başmühendis Sn. Kemal Demirel’i ve Doç. Dr. Sn. İsmail Deha Er’i canı gönülden kutluyor, başarılarının devamını yürekten diliyorum.
F. KÜÇÜKŞAHİN
Öğretim Görevlisi
GİRİŞ
Gemi yardımcı makinaları, esas itibarıyla geminin sevk ve idaresi için ihtiyaç duyulan tüm süreçlerin yerine getirilmesi için bir araya getirilmiş makina ve ekipmanlar topluluğu olarak ele alınmaktadır. Ancak doğrusu itibarıyla, bu tanımlamaya uygulamada bazı kısıtlamalar getirilmektedir. Bu çerçevede ticaret gemisi sevk sisteminde, ana makina veya makinalar olarak kullanılan dizel motorlar veya buhar türbinleri dışında kalan sistemlerin tümü gemi yardımcı makinaları olarak adlandırılmaktadır. Bu tanım doğrultusunda gemi yardımcı makinaları, geminin makina dairesi için kullanılan makina yardımcıları ve güverte yardımcıları olarak sınıflandırılabilmektedir. Bu kitabın birinci ve ikinci cildinde gerek makina dairesi yardımcı makinaları ve gerekse güverte yardımcı makinalarının çalışma prensipleri, görev ve fonksiyonları, kendilerini meydana getiren mekanizma ve donanımların tanımlarına ayrıntılı olarak yer verilmiştir.
Gemi yardımcı makinaları kitabından amaçlanan, yüksek öğretimdeki lisans öğrencilerinin temel mühendislik derslerinde öğrenmiş oldukları bilgilerin ve mühendislik yaklaşımların, gemilerde var olan uygulamalarını birebir kavramalarıdır.
Günümüzde sıkça karşılaşılan bir sorun, gerçekte mühendisliğin bir çok uygulama alanında olduğu gibi, gemi makinaları mühendisliğinde de kendini açıkça göstermektedir. Söz konusu bu sorun, mühendislik yeterliğine sahip genç mezunların, temelde tüm makina ve ekipmanların çalışma sistemi hakkında fikir sahibi olmalarına karşın ilgili makinalarla yüz yüze geldiklerinde, mevcut sorunlara doğru tanıyı koyabilecek ve en uygun tasarımın, çok seçenekli karar verme sürecinde kullanılmasına yönelik bilgi eksiklikleri olması şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Temelde ortaya çıkan bu sorunun doğru olarak giderilebilmesi için, sadece teorik yaklaşım ve çevrimlerle sınırlı kalınmayıp, gerçek yaşam uygulamasını da içerecek şekilde sistem ve ekipmanların detaylı olarak irdelenmesi gerekmektedir. Kaleme aldığımız bu kitabın birinci ve ikinci cildi, söz konusu bu irdelemenin sağlıklı olarak yapılabilmesi için ortaya konmuş bir emek olarak algılanmalıdır.
Gemi yardımcı makinaları kitabının yukarıda bahsedilen amacının yanında, bir diğer katkısı da, günümüzde kitap konusunda büyük bir sorun olarak yaşadığımız oldukça önemli orandaki Türkçe kaynak kitap ve yayın eksikliğini de giderme çabasıdır.
Gemi Makinaları Mühendisleri için Meslek Tasarım dersi olan gemi yardımcı makinaları konusunda yapmış olduğumuz yazın taramasında, sadece 1978-1988 yılları arasında basılmış toplam üç adet gemi yardımcı makinaları kitabı karşımıza çıkmaktadır. Bununla beraber gemi yardımcı makinaları gibi önemli bir ders için, ülkemizdeki birçok yüksek öğretim kurumunda kaynak kitap olarak H. D. McGeorge tarafından yazılan "Marine Auxiliary Machinery" adlı kitap kullanılmaktadır. Bütün bu bahsedilen gerekçeler ışığında, meslek tasarım veya mühendislik tasarım dersi olan gemi yardımcı makinaları dersi öğrencilerinin, kendi anadilinde öğrenebileceği, neden ve niçin sorularına cevap bulabileceği bir kaynak kitaba duyulan gereksiniminin göz ardı edilemeyeceği açıkça ortaya çıkmaktadır.
Gemi Makinaları Mühendisliği’nin özellikle gemilerde çalışan mühendisler için uluslararası uygulama alanı olması da göz önünde bulundurulduğunda, bu kitabın her iki cildinde de her bölüm sonunda, o bölümde kullanılan kavramların Türkçe ve İngilizce karşılıkları ile tanımları yapılmaya gayret gösterilmiştir. Böylelikle özellikle lisans öğrencilerinin bu konuda kullanılan uluslararası terimlerden uzak kalması önlenmeye çalışılmıştır. Bu kitabın bir diğer avantajı, okuyucunun bu kitap dışında kullanabileceği yabancı kaynak kitap veya çeşitli imalatçı firmaların kılavuz kitap bilgileriyle uyumlaştırılabilmesi için her bölüm arkasında tanımlanan sözlüğün bulunmasıdır. Böylelikle, özellikle günümüzde yitirilmeye yüz tutmuş Türkçe teknik terimler tekrar gözden geçirilmiş ve dilimizin yabancılaştırılması için gösterilen çabalara engel olmak adına verilmiş bir çaba olarak, siz okuyucularımızın değerlendirilmelerine sunulmuştur.
Gemi Yardımcı Makinaları I içeriğinde; pompalar ve tüm çeşitleri ile sızdırmazlık, devre ve bağlantı elemanları, ayrıca yağ-yakıt ayrıştırıcıları (separatörleri) ve yağlı su ayrıştırıcıları (sintine separatörleri) detaylı olarak irdelenmektedir.
Başmüh. Kemal DEMİREL - Doç. Dr. İsmail Deha ER
2008 İstanbul
Birsen Yayınevi
Bölüm 1 Pompaların Tanıtımı ve Sınıflandırılması 3
Bölüm 2 Hacimsel (Pozitif Deplasmanlı) Pompalar 15
2.1 Doğrusal Hareketli Pompalar 15
2.1.1 Pistonlu Pompalar 15
2.1.1.1 Tek Etkili Pistonlu Pompalar 17
2.1.1.2 Çift Etkili Pistonlu Pompalar 17
2.1.1.3 Tek Pistonlu Pompalar 18
2.1.1.4 İki (veya Çok) Pistonlu Pompalar 18
2.1.2 Plancerli Pompalar 18
2.1.3 Diyaframlı Pompalar 21
2.1.3.1 Tek Diyaframlı Pompalar 21
2.1.3.2 Çift Diyaframlı Pompalar 22
2.2 Dönel Hareketli Pompalar 23
2.2.1 Dişli Pompalar 24
2.2.1.1 Dıştan Dişli Pompalar 24
2.2.1.2 İçten Dişli Pompalar 26
2.2.1.2.1 İçten Eksantrik (Hilal Ayraçlı) Pompalar 27
2.2.1.2.2 Gerotor Pompalar 29
2.2.2 Loblu Pompalar 29
2.2.3 Vidalı Pompalar 30
2.2.3.1 Tek Vidalı (Helisel Rotorlu) Pompalar 30
2.2.3.2 İki (veya İkiz)Vidalı Pompalar 31
2.2.3.3 Üç Vidalı Pompalar 31
2.2.4 Kanatlı (Paletli) Pompalar 33
2.2.4.1 Dengeli (Balanslı) Kanatlı Pompalar 35
2.2.4.2 Dengesiz (Balanssız) Kanatlı Pompalar 35
2.2.5 Pistonlu Pompalar 38
2.2.5.1 Eksenel Pistonlu Pompalar 39
2.2.5.1.1 Düz Eksenel Hareketli Pistonlu Pompalar 39
2.2.5.1.2 Eğik Şaftlı Eksenel Pistonlu Pompalar 42
2.2.5.1.3 Açılı Plakalı Eksenel Pistonlu Pompalar 43
2.2.5.1.4 Salınan Plakalı Pistonlu Pompalar 44
2.2.5.2 Radyal Pistonlu Pompalar 45
2.2.6 Çevresel Pistonlu Pompalar 46
2.2.7 Elastik Hortumlu Pompalar 47
2.2.8 Elastik Elemanlı Pompalar 48
2.2.9 Sıvı Halkalı Pompalar 48
2.2.10 Vakvak Pompa (Kurbağacık Pompa) 53
Bölüm 3 Dinamik Pompalar 69
3.1 Akış Yönüne Göre Sınıflandırma 70
3.1.1 Radyal Akışlı (Santrifüj) Pompalar 70
3.1.2 Eksenel Akışlı (Pervane) Pompalar 71
3.1.3 Karışık Akışlı Pompalar 73
3.2 Enerji Dönüşümüne Göre Sınıflandırma 74
3.2.1 Volüt (Hücreli veya Gövdeli) Pompalar 74
3.2.2 Difüzörlü Pompalar 75
3.3 Mekanik Konstrüksiyona Göre Sınıflandırma 76
3.3.1 Kapalı İmpellerli Pompalar 77
3.3.2 Yarı Açık (veya Yarı Kapalı) İmpellerli Pompalar 77
3.3.3 Açık İmpellerli Pompalar 78
3.4 Kademeye Göre Sınıflandırma 79
3.4.1 Tek Kademeli Pompalar 79
3.4.2 Çok Kademeli Pompalar 79
3.5 Çalışma Konumuna Göre Sınıflandırma 80
3.5.1 Yatay Pompalar 80
3.5.2 Dikey Pompalar 81
3.5.2.1 Yaş Kuyu Pompaları 81
3.5.2.2 Kuru Kuyu Pompaları 81
3.6 Emme Konumuna Göre Sınıflandırma 82
3.6.1 Alttan Emişli Pompalar 82
3.6.2 Uçtan Emişli Pompalar 83
3.6.3 Yandan Emişli Pompalar 83
3.6.4 Tek Emişli Pompalar 84
3.6.5 Çift Emişli Pompalar 84
3.7 Diğer Pompalar 85
3.7.1 Dikey Tank (veya Şaft) Pompası 85
3.7.2 Türbin Pompalar 86
3.7.3 Dalgıç Pompa 88
3.7.4 Ejektör 88
Bölüm 4 Gemilerde Pompa Uygulamaları 97
4.1 Santrifüj Pompa Uygulamaları 97
4.2 Balast Alma veya Tahliye İşlemleri 103
4.3 Santrifüj Pompaların Verimli İşletilmesi 104
4.4 Dönel Pompaların Montajı 111
4.5 Pistonlu Pompa Uygulamaları 112
4.6 Pompaların Seri ve Paralel Çalıştırılmaları 114
4.6.1 Eşdeğer Santrifüj Pompaların Paralel Çalıştırılması 114
4.6.2 Eşdeğer Santrifüj Pompaların Seri Çalıştırılması 116
4.6.3 Eşdeğer Olmayan Santrifüj Pompaların Birlikte Çalıştırılması 118
4.6.4 Eşdeğer Hacimsel Pompaların Paralel Çalıştırılması 120
4.6.5 Eşdeğer Olmayan Hacimsel Pompaların Paralel Çalıştırılması 121
Bölüm 5 Sızdırmazlık Elemanları 129
5.1 Statik Sızdırmazlık Elemanları 129
5.1.1 Kendir 129
5.1.2 Teflon Bant 130
5.1.3 Conta 130
5.1.3.1 Lastik Conta 130
5.1.3.2 Klingerit Conta 131
5.1.3.3 Mantar Conta 131
5.1.3.4 Amyant Conta (Amyant Şerit) 132
5.1.3.5 Bakır Conta 132
5.1.4 Bakır Pul 132
5.1.5 O Ring 133
5.1.6 Havşa 133
5.1.7 Yüksük 134
5.2 Dinamik Sızdırmazlık Elemanları 135
5.2.1 O Ring 135
5.2.2 Yağ Keçesi 136
5.2.3 Salmastra (Yumuşak Salmastra) 139
5.2.3.1 Teflon Monofil Esaslı Salmastra 144
5.2.3.2 Amyant Esaslı Salmastra 146
5.2.4 Mekanik Salmastra (Mekanik Keçe veya Boğaz Pateni) 154
Bölüm 6 Bağlantı Elemanları 167
6.1 Borular 167
6.1.1 Su Boruları 168
6.1.2 Sanayi Boruları ve Profilleri 169
6.1.3 Kazan Boruları 170
6.1.4 Doğal Gaz Boruları 170
6.1.5 Özel Borular 171
6.1.6 Petrol Boruları 172
6.1.7 Kalite Kontrol 172
6.1.7.1 Tahribatsız Testler 172
6.1.7.2 Mekanik Testler 173
6.2 Tüp Boru 177
6.3 Hidrolik Hortum 179
6.4 Fittingler (Bağlantı Elemanları) 182
6.4.1 Nipel (Erkek Bağlantı Elemanı) 182
6.4.1.1 Redüksiyon Nipel 182
6.4.1.2 T Nipel 183
6.4.1.3 Dirsek Nipel 183
6.4.1.4 İstavroz Nipel 183
6.4.2 Manşon (Dişi Bağlantı Elemanı) 184
6.4.2.1 Redüksiyon Manşon 184
6.4.2.2 T Manşon 184
6.4.2.3 Dirsek Manşon 185
6.4.2.4 İstavroz Manşon 185
6.4.3 Redüksiyon 185
6.4.4 Adaptör 186
6.4.5 Kuyruklu Dirsek (90°-45°) 186
6.4.6 Somun (Rakor) 186
6.4.7 Konik Rakor 187
6.4.8 Kör Tapa 187
6.5 Cıvatalar 187
6.6 Somunlar 189
6.7 Rondela (Pul) 190
6.8 Kopilya 192
Bölüm 7 Devre Elemanları 207
7.1 Filtreler 207
7.1.1 Hidrolik Devre Emiş Filtreleri 208
7.1.2 Hidrolik Devre Dönüş Filtreleri 209
7.1.3 Hidrolik Devre Basınç Hattı Filtreleri 210
7.1.4 Hidrolik Devre Doldurma ve Havalandırma Filtreleri 211
7.1.5 Su Filtreleri 212
7.1.6 Yağlama Yağı ve Yakıt Filtreleri 213
7.1.6.1 Filtre Elemanları 213
7.1.6.2 Tekli Filtreler 214
7.1.6.3 Dubleks (İkili) Filtreler 215
7.1.6.4 Otomatik Yağ Filtresi 217
7.1.6.5 Otomatik Yakıt Filtresi 220
7.1.6.6 Kirlilik Göstergesi (Filtre İndikatörü) 222
7.2 Basınç Şalteri veya Otomatiği (Presostat) 223
7.3 Sıcaklık Şalteri (Termostat) 224
7.4 Sıcaklıkölçer (Termometre) 225
7.5 Basınçölçer (Basınç Göstergesi, Manometre) 226
7.6 Sınırlama Anahtarı 227
7.7 Akümülatör 228
7.8 Isıtıcılar ve Soğutucular (Isı Değiştiriciler) 229
Bölüm 8 Pompa Devrelerinde Kullanılan Valfler 243
8.1 Sürgülü (Sülüs) Valf 244
8.2 Glob (Tablalı) Valf 246
8.3 Geri Döndürmez Valf 248
8.4 Selenoid (Kumandalı) Valf 251
8.5 Küresel Valf 252
8.6 Kelebek Valf 254
8.7 Diyafram Valf 255
8.8 Açılı (Köşeli veya Dirsek) Valf 256
8.9 İğne Valf 256
8.10 Konik (Blöf) Valf 257
8.11 Pistonlu Valf 258
8.12 Yay Yüklü Valfler 259
8.12.1 Emniyet Valfi 259
8.12.2 Basınç Ayar Valfi (Regülatör) 262
8.12.3 Basınç Düşürme (veya Ayarlama) Valfi 263
8.12.4 By-Pass Valfi 265
8.13 Bronz Valfler 266
8.14 Çabuk Kapama Valfi 267
8.15 Dip Valfi (Dip Klapesi) 268
8.16 P/V (Basınç/Vakum Emniyet) Valfleri 269
8.17 Valf Karakteristikleri 273
Bölüm 9 Sintine Separatörü 285
9.1 Sintine Separatörünün Çalışma Prensibi 285
9.1.1 Sintine Separatörünün Devreye Alınması 286
9.1.2 Sintine Separatörünün Temizlenmesi 288
9.2 Sintine Separatörlerinin Liman ve Bayrak Devlet Kontrolüne Hazırlanması 296
9.3 Sintine Separatörünün Kullanım Koşulları 298
Bölüm 10 Yağ ve Yakıt Ayrıştırıcıları 309
10.1 Ayrıştırıcının (Separatörün) Tanımı 309
10.2 Ayrıştırma (Separasyon) Prensibi ve Çeşitleri 311
10.2.1 Yoğunluk Farkı Yöntemi ile Ayrıştırma 311
10.2.2 Merkezkaç Yöntem ile Ayrıştırma 314
10.2.3 Ayrıştırma Olayına Etki Eden Faktörler 317
10.2.3.1 Yoğunluk 317
10.2.3.2 Viskozite 319
10.2.3.3 Sıcaklık ve Viskozite 320
10.2.3.4 Sıcaklık ve Yoğunluk 320
10.2.3.5 Viskoziteye Bağlı Akış Miktarı 321
10.2.3.6 Seviye Ringi 321
10.2.3.7 Gravite (Ağırlık) Diski 321
10.3 Ayrıştırma Metotları 322
10.3.1 Sıvı-Sıvı Ayrıştırması ve Sıvı Ayrıştırıcı 322
10.3.2 Sıvı-Katı Ayrıştırması ve Katı Ayrıştırıcı 324
10.3.3 Konsantrasyon (Sıvı-Sıvı Ayrıştırması) 325
10.3.4 Sıvı-Sıvı ve Sıvı-Katı Ayrıştırıcılar Arasındaki Farklar 325
10.3.5 Ayrıştırıcıların Paralel ve Seri Çalıştırılmaları 327
10.4 Ayrıştırıcı Tipleri 328
10.4.1 Katı Maddeleri Tutan Ayrıştırıcılar 328
10.4.2 Ejektör Tip Ayrıştırıcılar 329
10.4.3 Nozul Tip Ayrıştırıcılar 330
10.4.4 Sürahi Tip Ayrıştırıcılar (Dekantörler) 330
10.5 Ayrıştırılan Maddeler ve Ayrıştırma Verimi 331
10.6 Devre Elemanları ve Ayrıştırıcıya Giren Sular 332
10.7 Ayrıştırıcı Elemanları 334
10.7.1 Elektrik Motoru 334
10.7.2 Merkezkaç Kavrama 334
10.7.3 Dişliler ve Şaft 335
10.7.4 Pompa 336
10.7.5 Alt Kısımdaki Diğer Elemanlar 336
10.7.6 Su Dağıtım Kapağı 337
10.7.7 Çanak (Alt Çanak) ve Çanak İçindeki Ana Parçalar 338
10.7.7.1 Disk (Tas) Grubu 340
10.7.7.2 Seviye Ringi 340
10.7.7.3 Su ve Yağ veya Yakıt Diski (Pompası) 340
10.7.7.4 Gravite (Ağırlık) Diski 342
10.8 Akış Yönü ve Parçacıkların Ayrılma Teorisi 344
10.9 Ayrıştırıcının Şok Yapılması ve Devreye Alınması 347
10.9.1 Operasyon Suları ve Şok Yapma 347
10.9.2 Ayrıştırıcının Devreye Alınması 350
10.10 Karşı Basınç ve Kapasite Ayarı 351
10.10.1 Karşı Basınç Ayarı 351
10.10.2 Ayrıştırıcılarda Kapasite Ayarı 352
10.10.2.1 Yakıt Ayrıştırıcısında Kapasite Ayarı 352
10.10.2.2 Yağlama Yağı Ayrıştırıcısında Kapasite Ayarı 353
10.11 Ayrıştırıcılarda Yükseklik Ayarları 354
10.11.1 Yakıt Diski Yükseklik Ayarı 354
10.11.2 Kontrol Su Diski Yükseklik Ayarı 355
10.12 Ayrıştırıcılarla İlgili Önemli Noktalar 356
10.12.1 Ayrıştırıcıya Yakıt Gelmiyor 356
10.12.2 Ayrıştırıcıya Yakıt Geliyor Ama Şok Yapılamıyor 356
10.12.3 Karter Yağı Eksiliyor 356
10.12.4 Uygun Gravite Diski Yok 357
10.12.5 Devir Tutmuyor 357
10.12.6 Yağlama Yağı Testi 357
10.13 Yakıt Ayrıştırma Devresi ve Elemanları 358
10.14 Yağlama Yağı Ayrıştırma Devresi ve Elemanları 359
Bölüm 11 ALCAP Ayrıştırıcı 377
11.1 Alcap Ayrıştırıcının Oluşum Nedenleri 377
11.2 Alcap Ayrıştırıcının Diğer Ayrıştırıcılar ile Karşılaştırılması 380
11.2.1 Seal Suyu 380
11.2.2 Ara Yüzey 382
11.2.3 Gravite Diski 384
11.2.4 Su Çıkışı 385
11.2.5 Parçacıkların Ayrıştırılması 385
11.3 Kapasitans ve Transdüser 385
11.4 Alcap Ayrıştırıcıda Yapılan Kontroller 389
11.5 Akış Kontrol Diski ve Yakıt Diski (Pompası) 390
11.6 Alcap Fuel-Oil (FOPX) Ayrıştırıcının Devre Elemanları 393
11.6.1 Filtre 394
11.6.2 Yakıt (Besleme) Pompası 395
11.6.3 Akış Şalteri 395
11.6.4 Isıtıcı 395
11.6.5 Sıcaklık Sensoru (Algılayıcısı) 396
11.6.6 Yeniden Dolaşım (Sirkülasyon) Valfi 396
11.6.7 Karşı Basınç Ayar Valfi 397
11.6.8 Alçak ve Yüksek Basınç Şalteri 397
11.6.9 Akış İndikatörü 398
11.6.10 Transdüser 399
11.6.11 Pnömatik Valf Bloğu 399
11.6.12 ALCAP Ayrıştırıcı 400
11.6.13 Su Boşaltma (Tahliye) Valfi 400
11.6.14 Su Valf Bloğu 401
11.6.15 Operasyon Su Tankı 401
11.6.16 Kontrol Ünitesi 402
11.6.17 Ayrıştırıcı ve Pompa Çalıştırıcısı (Elektrik Tablosu) 402
11.6.18 Güç Ünitesi 402
11.6.19 Acil Durum Durdurma Düğmesi 403
11.7 Sistem Elemanlarının Etkileşimi 403
11.8 Tetikleme Aralığı 407
11.9 ALCAP Sisteminin Çalışma Prensibi 410
11.10 ALCAP Ayrıştırıcının Farkları ve Üstünlüğü 412