1998 yýlýnda yayýnlanmýþ olan "Finans Mühendisüði Kavramlar ve Araçlar" adlý kitabýmýn içinde ne kadar çok sayýda yazmý ve kavram hatasý bulunduðunu kýsa süre içinde fark ettim ve bu hatalarý bir an önce düzeltebilmek için kitabýn yeni baskýsýnýn yapilmasýný beklemeye baþladým. Ancak aradan nispeten uzun sayýlabilecek bir süre geçmesine ragmen kitabýn nüshasýnýn tükenmemesi,, istediðim düzeltmeleri yapma imkaný bulmamý engelledi ve söz konusu kitabýn basit düzeltmelerden öte daha ciddi gözden geçirmeye ihtiyacý bulunduðunu düþünmemi saðladý.

Finans mühendisliðinin en önemli ilgi alanýnýn, iþletmelerin maruz bulunduðu finansal risklerin ölçülmesi ve yönetilmeye çalýþýlmasý olmasý, kitabýn da bu yönde geliþtirilmesi yani, risk konusuna aðýrlýk verilmesi düþüncesini ortaya çýkardý. Bu düþünceden yola çýkarak düzenlenen bu yeni kitabýn, eklenen yeni konular sonrasýnda, isminin de "Risk ve Yönetimi' olarak belirlenmesi daha uygun olacaktý.

Dört ayýrým olarak düzenlenen kitabýn birinci ayýrýmýnda iki bölüm bulunmakta, ilk bölümde genel olarak risk kavramýna deginilmekte ve risklerin sýnýflandýrýlmasý üzerinde durulmaktadýr. Ýkinci bölümde ise risk ölçümünde kullanýlan yöntemler tanýtýlmaktadýr.

Kitabýn ikinci ayýrýmý, riskli yanýsýra projelerinin deðerlendirilmesi konularýna ayrýlmýþtýr. Bu konular genellikle risk yöntemlerini kitaplarýnda deðil, proje yönetimi kitaplarýnda ele alýnmaktadýr. Bununla birlikte, risk kavramý ile iliþkili konularýn bir arada deðerlendirilmesinin yararlý olabileceði düþünülmüþ, öte yandan, risk yönetiminin öncesinde, kiþilerin riske karþý tavýr farklýlýklarýnýn proje seçimlerini nasýl etkileyeceðinin incelenmesi gerektiði fýkrinden hareket edilmiþtir. Bu kapsamda, önce belirsizlik altýnda karar verme kriterleri gözden geçirilmiþ, daha sonra riskli yatýrým projelerinin, deðerlendirilmesinde belirlilik eþdeðeri yöntemi ile riske göre ayarlanmýþ iskonto oraný yöntemlerine deginilmiþ, fayda teorisi, fayda birimleri yöntemi ve karar aðaçlarý tartýlmýþtýr.

Kitabýn en geniþ ayýrýmý olan üçüncü ayýrým, risk yönetimi araçlarýna tahsis edilmiþtir. Bu ayýrýmýn ilk bölümünde genel olarak risk yönetimi kavramý ve yöntemleri tanýtýldýktan sonra, takibeden bölümlerde; forward iþlemleri, futures kontratlan, swaplar, opsiyonlar, melez ve sentetik finansal araçlar gibi risk yünetiminde kullanýlan araçlar incelenmiþ, ayýrýmýn son bölümünde ise risk yönetiminde en çok kullanýlan yaklaþým olan "hedging" etkinliðinin nasýl deðerlendirilebileceði konusu ele alýnmýþtýr. '

Kitabýn en son ayýrýmýný oluþturan son iki bülümde, risk konusu portföy bakýþ açýsý ile ele alýnmýþtýr. Bu bölümlerden ilkinde genel olarak portföy yaklaþýmýna deðinilmiþ, ikinci ve son bölümde ise özellikle finansal kurumlarda risk yonetimi alanýnda son yýllarda artan bir ilgi görmeye baþlayan "Riske Maruz Deðer (Value at Risk: VAR)" konusu incelenmiþtir.

Her zaman olduðu gibi, fazla iddialý olmaktan uzak, öncelikle lisans öðrencilerine referans kitap olmasý düþüncesiyle hazýrlanan bu kitabýn, gerek öðrencilere gerek konuyla ilgilenen diðer kiþilere yararlý olmasýný diler, özenli çalýþmalarý için Birsen Yayýnevi çalýþanlarýna teþekkürü bir borç bilirim.

Prof. Dr. Mehmet BOLAK Ýstanbul, I S Aðustos 2004

ÝÇÝNDEKÝLER

1. RÝSK TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI
2. RÝSKÝN ÖLÇÜLMESÝ
3. BELÝRSÝZLÝK ALTINDA KARAR VERME
4. RÝSKLÝ YATIRIM PROJELERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ
5. FAYDA BÝRÝMLERÝ YÖNETÝMÝ
6. KARAR AÐAÇLARI
7. RÝSKÝN YÖNETÝLMESÝ
8. VADELÝ ÝÞLEMLER
9. VADELÝ FAÝZ ORANI ANLAÞMALARI
10. VADELÝ KONTRATLAR
11. SWAPS
12. OPSÝYONLAR
13. OPSÝYON BÝLEÞÝMLERÝ
14. MELEZ YATIRIM RAÇLARI
15. SENTETÝK YATIRIM ARAÇLARI
16. KORUNMA ETKÝNLÝÐÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ
17. RÝSK YÖNETÝMÝ VE PORTFÖY KURAMI ARASINDAKÝ ETKÝLEÞÝMLER
18. RÝSK YÖNTEMÝ PORTFÖY YAKLAÞIMI
19. RÝSKE MARUZDEÐER